Η μελανότερη σελίδα του 1821 είναι η φρικαλέα εθνοκάθαρση του μουσουλμανικού πληθυσμού της νότιας Ελλάδας, από τον Σπερχειό και κάτω, την πρώτη γενοκτονία στα Βαλκάνια. Το σοβινιστικό σύνθημα «Τούρκος μη μείνει στο Μοριά, μηδέ στον κόσμον όλο» εφαρμόστηκε κατά γράμμα με τις ευλογίες της εκκλησίας και με την ιδιάζουσα στον ορθόδοξο κλήρο χριστιανικότατη μισαλλοδοξία. Από αυτήν την ιστορία η ελληνική ακαδημαϊκή κοινότητα έχει ψελλίσει ελάχιστα πράγματα. Στην βραβευμένη από την Ακαδημία Αθηνών, Ιστορία του ελληνικού έθνους διαβάζουμε για την κατάληψη της Τριπολιτσάς από το ασκέρι του Κολοκοτρώνη:[17]
«Στη λιτή περιγραφή του ο Κολοκοτρώνης δίνει μια μακάβρια εικόνα : “Το άλογο μου από τα τείχη έως τα σαράγια δεν επάτησε γη” (από τα πτώματα που ήταν σκορπισμένα στους δρόμους). Μέχρι το βράδι της ίδιας ημέρας η αντίσταση των Τούρκων είχε σχεδόν εξουδετερωθεί. Μόνο στη Μεγάλη Τάπια και σε τρία σπίτια οχυρωμένοι Τούρκοι αμύνονταν στις ελληνικές επιθέσεις. Την επόμενη ημέρα οι κλεισμένοι στα δύο σπίτια παραδόθηκαν, ενώ στο τρίτο συνέχιζαν την αντίσταση και βρήκαν τραγικό θάνατο, όταν στις 25 Σεπτεμβρίου οι Έλληνες το πυρπόλησαν.
[…]
Η φωτιά, οι καπνοί, το αίμα, οι θρήνοι, οι οιμωγές δημιουργούσαν την εντύπωση βιβλικής καταστροφής, ενώ η συμφωνία πού είχε υπογραφή στις 11 Σεπτεμβρίου είχε αγνοηθεί τελείως από τους στρατιώτες, πού είχαν μεταβληθεί σε ένα απείθαρχο στίφος, κυβερνημένο από το ένστικτο μόνο. Η εκδικητική τους μανία εκδηλώθηκε όχι μόνο σε βάρος των Τούρκων άλλα και των Εβραίων…
[…]
“Το ασκέρι οπού ήτον μέσα, το Ελληνικό”, γράφει ο Κολοκοτρώνης, “έκοβε και σκότωνε, από Παρασκευή έως Κυριακή, γυναίκες, παιδιά και άνδρες, τριάντα δύο χιλιάδες, μία ώρα ολόγυρα της Τριπολιτσάς. Ένας Υδραίος έσφαξε ενενήντα. Έλληνες εσκοτώθηκαν εκατόν”. Ό Φιλήμων αναφέρει μικρότερο αριθμό θυμάτων “υπέρ τα δεκακισχίλια”. Μόνο ένα μικρό σώμα 38 ενόπλων κατόρθωσε την πρώτη ημέρα της ελληνικής εισβολής να διαφυγή προς την Αργολίδα και το Ναύπλιο».
Ωστόσο η παραπάνω περιγραφή είναι επιεικείς. Η πραγματικότητα ήταν πολύ πιο φρικαλέα:
«Η σφαγή που ακολούθησε την κατάληψη της πόλης από τον στρατό του Κολοκοτρώνη ήταν τρομακτική: επί τρεις ημέρες οι Έλληνες σφαγίαζαν τους αμάχους Τούρκους και Εβραίους, τις γυναίκες, τα παιδιά και τα βρέφη, αφού προηγουμένως βίασαν, βασάνισαν, εκπαραθύρωσαν, έκαψαν και λεηλάτησαν. Σύμφωνα με κάποιες πηγές, υπολογίζεται ότι θανατώθηκαν 2.000 Εβραίοι και 30.000 Τούρκοι. Κατά τον J. M. Wagstaff τα θύματα αριθμούσαν “ανάμεσα σε 10000 και 15000”.Κατά την Σύγχρονο Εγκυκλοπαίδεια Ελευθερουδάκη οι σφαγιασθέντες ανέρχονταν σε περίπου 12000.Σύμφωνα με τον συνεκδότη της Encyclopedia Americana Thomas Gamaliel Bradford τα θύματα ήταν 8.000, ενώ κατά τον Τόμας Κέρτις τα θύματα ήταν 6.000.
[…]
Περίπου εκατό Ευρωπαίοι αξιωματικοί παρακολούθησαν τις σφαγές στην Τριπολιτσά. Ο William St. Clair, ο οποίος μίλησε με πολλούς αξιωματικούς αυτόπτες μάρτυρες, γράφει: “Πολύ πάνω από δέκα χιλιάδες Τούρκοι πέθαναν. Αιχμάλωτοι τους οποίους υποπτευόταν οι Έλληνες ότι έκρυβαν τα χρήματά τους βασανίστηκαν βίαια. Τους ξερίζωσαν χέρια και πόδια και τους σούβλισαν αργά πάνω σε φωτιές. Άνοιγαν τις κοιλιές των εγκύων γυναικών, τους έκοβαν τα κεφάλια και έβαζαν κεφάλια σκυλιών ανάμεσα στα πόδια τους. Από την Παρασκευή ως την Κυριακή ο αέρας ήταν γεμάτος από κραυγές. Ένας Έλληνας καυχάτο ότι έσφαξε ενενήντα αμάχους. Οι Εβραίοι της πόλης υπέστησαν συστηματικούς βασανισμούς … Επί εβδομάδες μετά λιμοκτονούντα παιδιά Τούρκων που έτρεχαν αβοήθητα μέσα στα χαλάσματα σφαγιάσθηκαν και πυροβολήθηκαν από ενθουσιώδεις Έλληνες… Όλα τα πηγάδια μολύνθηκαν από τα πτώματα που είχαν πέσει μέσα”.
Ο εκ των θεμελιωτών του φιλελληνικού κλίματος στην Δυτική Ευρώπη, περιηγητής και ιστορικός Φρανσουά Πουκβίλ δε διστάζει να γράψει ότι “μονάχα αν βάλει κανείς στον νου τους τις χειρότερες βιβλικές καταστροφές όπου σφάζανε ακόμη και τα κατοικίδια ζώα, θα έχει μια πιο πιστή εικόνα της σφαγής της Τριπολιτσάς”.
Ο Έλληνας ιστορικός Ιωάννης Φιλήμων είναι ακόμη γλαφυρότερος μιλώντας για την σφαγή: “Γυναίκες ων η λευκότης διεφιλονείκει και προς αυτήν την χιόνα, νεανίδες, ων ουδ’ ο θάνατος κατεμάρανε την χιόνα, βρέφη, τα μεν χειραπτάζοντα τους μαστούς και βαβάζοντα, τα δε το στόμα έχοντα επί μαστού αιμοφύρτου, νέοι, γέροντες, άντρες, ανάμικτοι κατέκειντο θέαμα βαρυπενθές… Ιδίως δε η εκ της πύλης των Καλαβρύτων μέχρι του σατραπείου λεωφόρος από λιθοστρώτου μετεσχηματίσθη, ιν’ είπωμεν, εις πτωματόστρωτον, και ουθ’ ο πεζός, ουθ’ ο ίππος επάτει επί της γης, αλλά επί πτωμάτων”».[18]
Τη σφαγή στην Τριπολιτσά ακολούθησε συστηματική εξόντωση των μουσουλμάνων στις αστικές περιοχές και ο William St. Clair έγραψε πως «το όργιο της γενοκτονίας σταμάτησε στην Πελοπόννησο μόνον όταν δεν υπήρχαν πλέον Τούρκοι για να σφαγούν».[19]
Αλλά, ίσως, πολύ μεγαλύτερο ενδιαφέρον έχει τι λένε σήμερα οι επίσημοι εκπρόσωποι του ελληνικού κράτους για τη σφαγή της Τριπολιτσάς. Προσέξτε, οι εκπρόσωποι ενός κράτους που δεν χάνουν ευκαιρία για να μιλήσουν για τα «δίκαια του ελληνισμού» και για τις διώξεις των «ομοεθνών μας από αλλοεθνείς» έχουν το θράσος στις εθνικές επετείους του 1821 και την κατάληψη της Τριπολιτσάς να κάνουν δηλώσεις όπως οι ακόλουθες:
«Η Άλωση της Τριπολιτσάς είναι η διαμαντόπετρα στο δαχτυλίδι της νεοελληνικής ιστορίας…».
Πέτρος Τατούλης, πρώην Υφυπουργός Πολιτισμού(!!) της Νέας Δημοκρατίας.
«Η Άλωση της Τριπολιτσάς είναι το Άγιο Δισκοπότηρο της ιστορίας μας από το οποίο μεταλαμβάνουμε και θα μεταλαμβάνουμε όλοι οι Έλληνες…».
Δημήτρης Ρέππας, υπουργός Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων του ΠΑΣΟΚ.
Άλλη μια άθλια δήλωση είναι του νυν προέδρου της Ελληνικής Δημοκρατίας Κάρολου Παπούλια που έκανε το 2005:
«Είμαι ευτυχής γιατί είμαι εδώ σήμερα, μια ιστορική μέρα για ολόκληρο τον Ελληνισμό και το Έθνος. Το παράδειγμα(!) των μαχητών της Τριπολιτσάς είναι συνεχώς επίκαιρο» (Ελευθεροτυπία, 26-9-2005).[20]
Το «ήθος» ενός εθνικού ήρωα
Ο εθνικός μύθος που δημιουργήθηκε για τον Θεόδωρο Κολοκοτρώνη αποκαλύπτει πως οι ιδεολογικοί μηχανισμοί ενός κράτους έχουν την δύναμη να μετατρέψουν ένα αμφιβόλου ηθικής άτομο σε «εθνικό ήρωα». Ο Σκωτσέζος νομικός και φιλέλληνας George Finlay που συμμετείχε στην Επανάσταση του 1821 και αργότερα έγραψε την «Ιστορία της Ελληνικής Επαναστάσεως» (η οποία πρόσφατα επανεκδόθηκε από την Βουλή των Ελλήνων[21]) αναφέρει ότι ο Κολοκοτρώνης ανέβαλε την επίθεση στην Τριπολιτσά διαπραγματευόμενος περισσότερα λύτρα απ’ τους πολιορκημένους και μετά έκλεβε και έκαιγε ελληνικά χωριά για να εξασφαλίσει λάφυρα στους στρατιώτες του.
Πρωταγωνιστές της επανάστασης του 1821 δείχνουν αποστροφή προς το πρόσωπο του Κολοκοτρώνη:
«Την επαύριον —της καταλήψεως της Τριπολιτσάς— υπήγον οι οπλαρχηγοί να διανείμουν τους 50 ίππους των βεζυράδων, να πάρη αναλόγως έκαστος το ανήκον εις το σώμα του μερίδιον. Εγώ έκρινα αναξιοπρεπές δια τον εαυτόν μου να παρευρεθώ εις τοιαύτην διανομήν και υπήγεν ο αδελφός μου ο Δημητράκης. Εδιόρισαν λοιπόν άπαντες τον Κυριακούλην Μαυρομιχάλην ομοφώνως να κάμη την διανομήν και αυτός να δώση αναλογίαν εκάστου και την έκαμεν. Αλλ’ ο Κολοκοτρώνης απήτει να λάβη όλον το μερίδιον της επαρχίας Καρυταίνης, να το αναλογίση αυτός ως αρχηγός. Ο Κυριακούλης τον απήντησεν, ότι όλοι ημείς εγνωρίσαμεν απ’ αρχής του αγώνος μόνους τους Δεληγιανναίους. Θυμωθέντες και οι δύο και λογοτριβούντες, θυμώσας ο Κυριακούλης, διότι τον επρόσβαλε, του έδωσε μίαν κλωτσιάν, ώστε ολίγον έλειψε να τον κρημνίση κάτω από την σκάλαν να συντριφτή, λέξας μετ’ οργής προς αυτόν:
-Σκατόβλαχε. Θα σε κάμω και σένα αρχηγόν και μεγάλον. Παλιόκλεφτα!».
Κανέλλος Δεληγιάννης «Απομνημονεύματα»[22]
Ο Μακρυγιάννης τον κατηγορεί για δειλία:
«Είχε διοριστή ο αρχηγός Κολοκοτρώνης να πολεμήση τον Μπραΐμη στα Ντερβένια και πήγαν όλα τα σώματα και οι Πελοποννήσιοι μαζύ του. Και κουβάλαγαν οι κάτοικοι και η Κυβέρνησις ζαϊρέδες και πολεμοφόδια να πολεμήσουνε τον Μπραΐμη. Ευτύς οπού τον είδαν μπροστά τους, άφησαν τις θέσεις τους και πήραν τα βουνά. Και πέρασε ο Μπραΐμης εις τα Ντερβένια απολέμιστος. Εμφυλίους πόλεμους και φατρίες επιτηδεύεται ο Αρχηγός να κάνη, Τούρκους δεν είχε κώλο να πλησίαση κοντά τους. Αφού επήγαμεν με τον υπουργόν, όπου τον έβαλε η Κυβέρνησις να προμηθεύη τα αναγκαία του πολέμου εις τον Αρχηγόν, μάθαμε εις τον Αχλαδόκαμπον ότι ο Μπραΐμης κυρίεψε την Τροπολιτσά, κι ο αρχηγός με το στράτεμα ξεποδιαριάστηκαν φεύγοντας εις τα βουνά».
Μακρυγιάννης «Απομνημονεύματα»[23]
Στην διάρκεια του εμφυλίου πολέμου το 1824 ο Κολοκοτρώνης πολέμησε μαζί με την αριστοκρατία της Πελοποννήσου ενάντια στην επαναστατική κυβέρνηση υπερασπιζόμενος τα συμφέροντα της ληστρικής κάστας τους. Μετά την ήττα ο χαρακτήρας του Κολοκοτρώνη εμφανίζει την ποιότητά του. Μεταβαίνει στο Ναύπλιο και εκλιπαρεί αμνηστία στέλνοντας ένα γλοιώδες γράμμα:
«…Άνθρωπος είμαι, ενεπλέχθην εις σκευωρίας, ενέπεσα εις παγίδα, ηπατήθην, έδωσα λόγον τιμής, λόγον εμπιστοσύνης, τον όποιον διά να φυλάξω εβιάσθην να πράξω εναντία των νόμων του έθνους, εναντία των συμφερόντων της πατρίδος… άλλ’ ήδη με θλίψιν και λύπην εγκάρδιον προστρέχω εις την μητρικήν φιλοστοργίαν της, επικαλούμενος την τρυφεράν συμπάθειάν της διά τα παθήματα μου, και την αδέκαστον δικαιοσύνην της διά τα τετολμημένα…».[24]
Μετά την ίδρυση του ελληνικού κράτους ο Κολοκοτρώνης ταυτίστηκε με τις πλέον συντηρητικές και αντιδραστικές δυνάμεις της ελληνικής κοινωνίας. Ήταν ηγετική φυσιογνωμία του «Ρωσικού κόμματος», που αντιδρούσαν σε οποιαδήποτε μεταρρύθμιση που έθιγε τα συμφέροντα των προυχόντων και της εκκλησίας.
Το ελληνικό κράτος για να ξεκόψει την ελληνική εκκλησία από την επιρροή του πατριαρχείου της Ινσταμπούλ αποφάσισε το 1833 να ανακηρύξει την εκκλησία της Ελλάδας σε αυτοκέφαλη. Επιπλέον πάρθηκαν μέτρα για τη διάλυση των πολλών μοναστηριών που ήσαν πηγή εκμετάλλευσης και οικονομικής καθυστέρησης της υπαίθρου:
«Τα μέτρα για την τακτοποίηση του μοναστηριακού προβλήματος ολοκληρώθηκαν λίγο αργότερα. Με το πρώτο διάταγμα της 7ης Οκτωβρίου 1833 αποφασίσθηκε η διάλυση των μοναστηριών πού είχαν λιγότερους από 6 μοναχούς. Το δεύτερο, της 9ης Μαρτίου 1834, καθόριζε τη διάλυση όλων των γυναικείων μοναστηριών εκτός από τα τρία που αντιστοιχούσαν στις τρεις μεγάλες γεωγραφικές περιοχές. Στις μοναχές πού ήταν λιγότερο από σαράντα ετών δόθηκαν οδηγίες να εγκαταλείψουν τα μοναστήρια και να γυρίσουν πάλι στον εγκόσμιο βίο. Με το τρίτο διάταγμα, της 8ης Μαΐου 1834, απαγορεύθηκαν οι δωρεές ιδιωτών στην Εκκλησία. Όλη η μοναστηριακή περιουσία περιερχόταν στο κράτος με την πρόθεση να χρησιμοποιηθεί για την προώθηση του κρατικού εκπαιδευτικού προγράμματος -μισθοί δασκάλων, ενοικιάσεις σχολικών κτιρίων, υποτροφίες, χρηματοδότηση αρχαιολογικών σπουδών κλπ., καθώς και για τη βελτίωση της ζωής του κατώτερου κλήρου.
Από τα υπάρχοντα 524 μοναστήρια διατηρήθηκαν τα 146 83 γιατί συγκέντρωναν το καθένα περισσότερους από 6 μοναχούς και τα υπόλοιπα 63 γιατί βρίσκονταν στην περιοχή της Μάνης, όπου η κυβέρνηση απέφευγε να επέμβει, φοβούμενη την παράταση της εξεγέρσεως πού είχε αφορμή ακριβώς τη διάλυση των μοναστηριών».[25]
Αντιδρώντας σε αυτές τις μεταρρυθμίσεις ο Κολοκοτρώνης:
«[…] έγραψε και έστειλε επιστολή στον υπουργό των Εξωτερικών της Ρωσίας Νέσελροδ, εκφράζοντας την ανησυχία του για την εκκλησιαστική πολιτική της Αντιβασιλείας. Ο κόμης Νέσελροδ, στην απάντηση του, στις 11 Ιουλίου του ίδιου χρόνου, συμβούλευε και εξ ονόματος του τσάρου, τη συσπείρωση των Ελλήνων γύρω από το θρόνο και την επιμονή στην πίστη και στη θρησκεία τους».[26]
Για το λόγο αυτό ο Κολοκοτρώνης πέρασε από δίκη για συνομωσία με ξένες δυνάμεις κατά του ελληνικού κράτους, δικάστηκε και φυλακίστηκε. Λίγο αργότερα ο Κολοκοτρώνης αποφυλακίστηκε, τα προνόμια της εκκλησίας διατηρήθηκαν και επεκτάθηκαν για να ταλαιπωρούν μέχρι σήμερα την ελληνική κοινωνία.
Απόσπασμα από το άρθρο του Άγγελου Καλοδούκα Το 1821 χωρίς δάφνες και στεφάνια
