Παγκόσμια ημέρα AIDS. Ας σπάσουμε το στίγμα.

Παγκόσμια ημέρα AIDS. Ας σπάσουμε το στίγμα.

της Νικολέττας Γεροντάκη

1/12:Παγκόσμια ημέρα AIDS. Οι οροθετικοί στον HIV άνθρωποι είναι κοινωνικά στιγματισμένοι, είναι κάτι που η κοινωνία φοβάται-χωρίς απαραίτητα να έχει ενημερωθεί πλήρως. Αυτό είναι λογική απόρροια καθώς ζούμε στην Ελλάδα που η σεξουαλική διαπαιδαγώγηση θεωρείται τουλάχιστον ταμπού. Aς τιμήσουμε λοιπόν αυτή την ημέρα, καθώς θα σπάμε το στίγμα. Δεν θα μιλήσουμε επίτηδες για το «κατά» στο AIDS, δεν θα κατηγοριοποιήσουμε κάτι. Θα ενημερώσουμε. Τι είναι λοιπόν αυτός ο ιός;

  • Ο ιός HIV: Είναι ο ιός της ανθρώπινης ανοσοανεπάρκειας.
  • Το AIDS: Το προχωρημένο στάδιο του ιού. Είναι το σύνδρομο της επίκτητης ανοσοανεπάρκειας. Αν περάσουν κάποια χρόνια και ο οροθετικός σε HIV άνθρωπος δεν έχει διαγνωστεί ώστε να λάβει αντιρετροϊκή αγωγή, τότε σταδιακά ο ιός καταστρέφει λευκά αιμοσφαίρια, γνωστά και ως Τ κύτταρα ή CD4 λεμφοκύτταρα, τα οποία είναι ουσιαστικά υπεύθυνα για την άμυνα του οργανισμού μας. Έτσι ουσιαστικά άτομα με AIDS, καθίστανται περισσότερο ευάλωτα να καταπολεμήσουν κάποιες ασθένειες. Άρα γενικά μιλάμε για HIV που μπορεί να οδηγήσει σε AIDS σε συγκεκριμένες περιπτώσεις.
  • Αγωγές: Για την ώρα δεν έχει βρεθεί θεραπεία που να καταστρέφει τον ιό, αλλά υπάρχει αντιρετροϊκή αγωγή. Τι κάνει αυτή η αγωγή με απλά λόγια; Αρχικά, δεν γίνεται ο HIV πλέον να φτάσει στο στάδιο του AIDS. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να υπάρχει παρόμοιο προσδόκιμο ζωής σε οροθετικά στον HIV άτομα και σε άτομα που δεν ζουν με τον HIV. Καταδεύτερον, αν η αγωγή τηρείται, τότε το ιικό φορτίο (=η ποσότητα του ιού σε αίμα κτλ), γίνεται μη ανιχνεύσιμο. Αυτό σημαίνει πώς πλέον πρακτικά δεν μεταδίδεται ο ιός. Η αγωγή όμως είναι σταθερή σε όλη τη ζωή του ανθρώπου και αυτό θα ισχύσει μετά τους πρώτους 6 μήνες που τη λαμβάνει το άτομο. Αρα, ένα άτομο που ζει με HIV, μπορεί να έχει σεξουαλική επαφή με άτομα που δεν ζουν με τον HIV αν τηρεί την αγωγή του. Γενικά, τα προφυλακτικά θεωρούνται μία σημαντική πρόληψη αν δεν γνωρίζετε αν το άτομο είναι οροθετικό ή όχι αλλά και για κάθε σεξουαλικώς μεταδιδόμενο νόσημα. Είναι σημαντικό να γνωρίζετε πώς η σεξουαλική σας υγεία είναι δική σας υπόθεση και είναι καλό να μεριμνήσετε για αυτή, αν είστε σεξουαλικά ενεργά άτομα.Μπορείτε να ανατρέξετε σε διάφορες έρευνες, πχ. PARTNER: 58.000 διεισδύσεις μεταξύ οροδιαφορετικών ατόμων και καμία μετάδοση καθώς τα άτομα είχαν μη ανιχνεύσιμο ιικό φορτίο (=διαπιστώνεται από άλλες εξετάσεις).

  Μετάδοση ιού: Πηγή όσων είναι σε «…»: http://positivevoice.gr/3919  (Θετική φωνή-Σύλλογος Οροθετικών Ελλάδος).

«Ο HIV μεταδίδεται κατά τη διάρκεια της σεξουαλικής επαφής, μέσω της απευθείας επαφής με μολυσμένο αίμα και από την μητέρα προς το έμβρυο. Τα σωματικά υγρά που περιέχουν HIV είναι:
1. Αίμα (συμπεριλαμβανομένου του αίματος περιόδου)
2. Σπέρμα και πιθανώς τα προσπερματικά υγρά
3. Κολπικά υγρά
4. Μητρικό γάλα

Για να μεταδοθεί ο HIV πρέπει:
• να είναι παρόν σε κάποιο από αυτά τα υγρά
• να εισχωρήσει μέσα στο σώμα

Οι σεξουαλικές συμπεριφορές που μπορούν να μεταδώσουν τον HIV είναι:
• Κολπικό σεξ (πέος μέσα σε αιδοίο)
• Πρωκτικό σεξ (πέος μέσα σε πρωκτό)
• Στοματικό σεξ (στόμα σε πέος ή αιδοίο)
Ο κίνδυνος της μετάδοσης του HIV μειώνεται σημαντικότατα χρησιμοποιώντας ένα προφυλακτικό.

Άλλοι τρόποι μετάδοσης του HIV είναι:
• Κοινή χρήση συριγγών όταν λαμβάνεται δόση ενδοφλέβιων ναρκωτικών ουσιών
• Μη επαγγελματικό τατουάζ και τρύπημα αυτιών κλπ.
• Τυχαίες διατρήσεις με σύριγγες
• Μεταγγίσεις μολυσμένου αίματος
• Τοκετός
• Θηλασμός

Προσοχή! Υπάρχουν άνθρωποι που δεν ξέρουν αν είναι ή όχι θετικοί στον HIV. Είναι σημαντικό να λαμβάνονται πάντα οι απαραίτητες προφυλάξεις. Να γίνεται σωστή χρήση προφυλακτικού και λιπαντικού με βάση το νερό κατά τη διάρκεια του σεξ, να μην γίνεται χρήση κοινών συριγγών ή άλλων αιχμηρών αντικειμένων. Οι μητέρες που είναι θετικές στον HIV έχουν μεγάλες πιθανότητες να γεννήσουν ένα υγιές μωρό, κατόπιν ειδικής αντιρετροϊκής αγωγής που εφαρμόζεται στις ίδιες και στο έμβρυο και εφόσον ακολουθηθεί ειδική διαδικασία στη γέννα και αποφύγουν το θηλασμό.

Ο HIV δεν μεταδίδεται με:
• Σάλιο, δάκρυα, ιδρώτα, κόπρανα ή ούρα
• Αγκαλιά
• Φιλί
• Μασάζ
• Χειραψία
• Τσιμπήματα εντόμων
• Συγκατοίκηση με κάποιον οροθετικό
• Κοινή χρήση τουαλέτας ή ντους
• Συνύπαρξη σε εργασιακούς χώρους, σε γυμναστήρια, πισίνες, εστιατόρια, συναυλιακούς χώρους κλπ

Προσοχή! Ο HIV δεν κολλά με κανενός είδους κοινωνική συναναστροφή, ούτε από τα έντομα. Είναι σημαντικό να το γνωρίζουμε αυτό και να αισθανόμαστε άνετα δίπλα στους ανθρώπους που ζουν με τον ιό.»

  Όταν ένα άτομο μας αναφέρει το status του, δηλαδή ότι ζει με HIV, αμέσως θα σκεφτούμε τι «επικίνδυνο» έκανε και εκτέθηκε σε αυτόν τον ιό. Είναι καιρός λοιπόν να καταλάβουμε πώς ο ιός αυτός δεν κάνει διακρίσεις, εμείς οι άνθρωποι κάνουμε. Ναι, υπάρχουν πρακτικές που μπορούν να αποτελέσουν πιο εύκολα κίνδυνο, αλλά ο ιός δεν αφορά μόνο αυτές τις λεγόμενες ομάδες κινδύνου που εφαρμόζουν αυτές τις πρακτικές. Τέτοιες είναι για παράδειγμα η χρήση ουσιών όταν μοιράζονται σύνεργα, το πρωκτικό σεξ χωρίς προφύλαξη καθώς υπάρχει αρκετά μεγάλο ιικό φορτίο στις κολπικές εκκρίσεις. Υπάρχει γενικά μια σύνδεση της ασθένειας με διάφορες κοινωνικές ομάδες, όπως οι ομοφυλόφιλοι άνδρες, τα άτομα που εργάζονται στο σεξ, οι χρήστες ουσιών κτλ. Με βάση αυτό, θεωρούμε ότι εάν δεν ανήκουμε εκεί, αν ανήκουμε στον «ευρύ πληθυσμό», δεν μας αφορά. Στην πραγματικότητα, οι πρακτικές είναι αυτές που ευθύνονται για τον ιό και όχι οι ίδιες οι κοινωνικές ομάδες. Αυτή η γενίκευση, οδηγεί σε κοινωνικό στιγματισμό συγκεκριμένων, συχνά ευάλωτων κοινωνικών ομάδων. Ταυτόχρονα, έχει συνέπειες και στην ίδια την προαγωγή της υγείας καθώς αν δεν θεωρούμε ότι μας αφορά δεν προφυλασσόμαστε και ταυτόχρονα δεν εξεταζόμαστε.

Πάντως, με βάση την Sarah Nettleton στο βιβλίο της «Κοινωνιολογία της υγείας και της ασθένειας», αξίζει να τονιστεί αυτούσιο ένα συγκεκριμένο κομμάτι. «Στην παρουσίαση του AIDS από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, μια ιερόδουλη, ένας ομοφυλόφιλος άνδρας, ή κάποιος που κάνει ενδοφλέβια χρήση ναρκωτικών συχνά παρουσιάζονται ως «ένοχοι» ενώ οι αιμοφιλικοί, οι πολυμεταγγιζόμενοι και τα βρέφη που μολύνθηκαν από τις μητέρες τους στην εγκυμοσύνη περιγράφονται ως «αθώοι». (Wellings, 1988, Paicheler, 1992). Στον ηθικό και συχνά στον ιατρικό λόγο, η μορφή για το AIDS αποδίδεται στον τρόπο ζωής». (σελίδα: 102.). Αυτό μας αποδεικνύει λοιπόν πώς έχουμε ενοχοποιήσει συγκεκριμένες πρακτικές που ταυτίζουμε με κάποιες πληθυσμιακές ομάδες. Έτσι, δημιουργείται το στίγμα. Ας το σπάσουμε. Η δολοφονία του Ζακ Κωστόπουλου, ενός ανθρώπου που εκτός των άλλων ζούσε και με τον ιό και μάλιστα όχι λόγω συγκεκριμένων πρακτικών όπως είχε δηλώσει σε ομιλία του, είναι μια αφορμή ακόμα. Μια αφορμή για να μιλήσουμε για το στίγμα που συνοδεύει κάθε οροθετικό στον HIV άνθρωπο ακόμα και μετά τον θανατό του. Μια αφορμή για να μιλήσουμε για την άγνοια. Για την άγνοια που είδαμε στα μέσα μαζικής ενημέρωσης αλλά και κοινωνικής δικτύωσης. Για την άγνοια σχετικά με το διάστημα που ο ιός είναι υπαρκτός στην ατμόσφαιρα μετά την έξοδο από το σώμα. Για την άγνοια σχετικά με τις νέες αγωγές, για την άγνοια σχετικά με τους τρόπους μετάδοσης. Ας σπάσουμε το στίγμα. Ας ανοιχτεί μια συζήτηση επιτέλους. 

Πηγές για όσα βρίσκονται σε «..»: Βιβλίο: 1) Κοινωνιολογία της Υγείας και της Ασθένειας-Sarah Nettleton. (1995). 2) Ιστοσελίδα του Συλλόγου Οροθετικών Ελλάδος «Θετική φωνή». Οι υπόλοιπες πληροφορίες αποτελούν γνώση μου βάσει αντικειμένου και ακτιβιστικών ενασχολήσεων και μπορείτε εύκολα να τις διαστραυρώσετε.

299