Σε θέματα όπως ο ναζισμός, η επίσημη σχολική εκπαίδευση προτιμά τη λήθη ή την επιλεκτική μνήμη έναντι της κριτικής κατανόησης.

Ακολουθεί άσκηση – πρόταση βιωματικής διδασκαλίας του φαινομένου του Ναζισμού, από την Κατερίνα Μπρεντάνου, που συμπεριλαμβάνεται στο βιβλίο “Κριτικές προσεγγίσεις του ναζιστικού φαινομένου” των εκδόσεων Επίκεντρο (επιμέλεια: Άγγελος Παληκίδης):

[Η παρούσα άσκηση-πρόταση αναδημοσιεύεται με την άδεια των εκδόσεων «Επίκεντρο».]

Άσκηση 3: Τα 25 σημεία του προγράμματος του κόμματος των Ναζί

Εργασία σε ομάδες (Ο αριθμός και η σύσταση των ομάδων ποικίλει ανάλογα με τις ανάγκες της τάξης).

Παρατηρήσαμε τα λόγια του Χίτλερ, τη δυναμική παρουσία του, τον ενθουσιασμό με τον οποίο ανταποκρίνονται οι μάζες στα λόγια αυτά. Τώρα θα ήθελα να συζητήσετε σε ομάδες “Τι ακριβώς σας υπόσχεται;” και “Πώς αισθάνεστε και τι σκέπτεστε για αυτές τις υποσχέσεις;”

Σας δίνονται τα 25 σημεία του προγράμματος του κόμματος των Ναζί, όπως διατυπώθηκαν το 1920 και ένα φύλλο εργασίας:

Παράλληλα στην οθόνη βλέπουμε το ντοκιμαντέρ της Leni Riefenstahl, Olympia.

‘Εχουμε συνηθίσει να ακούμε ότι οι Αμερικάνοι βοήθησαν τους Τούρκους να εισβάλλουν στην Κυπρο το 1974, ωστόσο η αλήθεια είναι πολύ διαφορετική. Την γνωρίζουν σχεδόν οι πάντες, αλ­λά για λόγους «εθνικούς» την ψι­θυρίζουν ή τις αφιερώνουν πολύ λίγες αρά­δες στα αφιερώματα. Σίγουρα υπήρξαν συ­νωμοσίες και σχέδια των ιμπεριαλιστών. Ε­ντούτοις την πορεία των γεγονότων στο Κυ­πριακό την καθόρισαν κατά κύριο λόγο οι ανταγωνισμοί ανάμεσα στις αστικές τάξεις της Ελλάδας και της Τουρκίας, που η καθε­μιά προσπαθεί να επιβάλλει τα δικά της συμφέροντα σε βάρος της άλλης.
Δεν είναι αλήθεια ότι η Τουρκία ήταν μόνιμα επιτιθέ­μενη και η Ελλάδα μόνιμα αμυνόμενη. Στο Κυπριακό αυτό είναι ολοφάνερο ψέμα. Μέ­χρι και το 1974 η ελληνική πλευρά ήταν η ε­πιτιθέμενη (και μάλιστα με παράλογες και άδικες διεκδικήσεις) και η τουρκική αμυνό­μενη. Το Κυπριακό ζήτημα έγινε γόρδιος δεσμός και για το γεγονός ότι τα συμφέρο­ντα των Ελληνοκυπρίων αστών δεν συμβά­διζαν (στην πραγματικότητα απέκλιναν) με τα συμφέροντα της «μητέρας πατρίδας», των Ελλήνων αστών. Άλλη μια αλήθεια που γίνεται συστηματική προσπάθεια απόκρυψής της.

Ανεξαρτησία και ρατσισμός

Όταν μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο τέ­θηκε, πρακτικά για πρώτη φορά, το ζήτημα της ανεξαρτησίας από την Αγγλία, στο γενι­κότερο τότε αντιαποικιακό κίνημα, η ελληνο-κυπριακή πλευρά, με την ενίσχυση από την πλευρά της Ελλάδας, επιδίωκε την ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα, παρά την ύπαρ­ξη (και ενάντια στη θέληση) των Τουρκοκυ­πρίων που αποτελούσαν το 18% του πληθυ­σμού. Η ΕΟΚΑ διεξήγαγε διμέτωπο αγώνα, και ενάντια στους Άγγλους αλλά και δολοφο­νώντας Τουρκοκύπριους, για να μην υπάρχει η παραμικρή αμφιβολία για τη μοίρα που θα επεφύλασσαν σε αυτούς οι Ελληνοκύπριοι αστοί μετά την ανεξαρτησία και σε ενδεχόμενη ένωση με την Ελλάδα.

Όπως αναφέρουν οι εκδόσεις Πόλις:

Από σήμερα κυκλοφορεί στα βιβλιοπωλεία το βιβλίο του Δημήτρη Ψαρρά «Το μπεστ σέλερ του μίσους. Τα «Πρωτόκολλα των Σοφών της Σιών» στην Ελλάδα, 1920-2013″.

«Ποιο είναι το δημοφιλέστερο βιβλίο των τελευταίων δεκαετιών στην Ελλάδα; Αντίθετα από ό,τι θα περίμενε κανείς, θριαμβευτής αναδεικνύεται ένα ταπεινό κακογραμμένο βιβλιαράκι, το οποίο στο μεγαλύτερο μέρος του δυτικού κόσμου θεωρείται βεβαιωμένο πλαστογράφημα και κυκλοφορεί μόνο ως πρόχειρη μπροσούρα λαθρόβιων εκδοτικών οίκων ή αναπαράγεται μέσω του διαδικτύου.

Πώς μπορεί κανείς να είναι βαθύπλουτος τραπεζίτης, κερδοσκόπος και μαζί αναρχικός, απόλυτα συνεπής προς τη θεωρία αλλά και την πράξη του αναρχισμού, αυτό μόνο ο Πεσσόα μπορεί να μας το πει! Το βιβλίο, με τον οξύμωρο τίτλο, γράφτηκε γύρω στα 1922 κι ενώ η πολιτική κατάσταση στην Πορτογαλία ήταν ιδιαίτερα έκρυθμη.

Χρησιμοποιώντας την επαγωγική μέθοδο και τον πλατωνικό διάλογο για να προσπεράσει τον αντίλογο που, σαν φυσικό εμπόδιο, θέτει διαρκώς στο δρόμο του ο ανώνυμος συνομιλητής του, ο Πεσσόα χρησιμοποιεί τον αναρχικό τραπεζίτη του, αυτόν τον «μεγαλέμπορο και γνωστό σπεκουλαδόρο» για να σχολιάσει την κοινωνία γύρω του και να επιχειρηματολογήσει πάνω στο πώς μπορεί κάποιος να παραμείνει απόλυτα πιστός στην ιδεολογία του, χωρίς να αγνοήσει όμως την εποχή του. Ο Πεσσόα εξαπολύει δριμύ κατηγορώ κατά του χρήματος, που διαβρώνει τον άνθρωπο και καταργεί την ελευθερία του. Γι’ αυτόν ακριβώς το λόγο, άλλωστε, ο τραπεζίτης αποφάσισε να αποκτήσει τεράστια περιουσία, ώστε να είναι ελεύθερος! Το σύντομο αυτό διήγημα, επηρεασμένο μορφικά από τα διηγήματα του Πόε, είναι ένα ευφυέστατο πολιτικό κείμενο, συντηρητικό και ανατρεπτικό την ίδια στιγμή, οξυδερκές και μαζί αφελές, και παραμένει απολαυστικό, προκλητικό και μαζί επίκαιρο.

Ο Φερνάντο Αντόνιο Νογκέιρα Πεσσόα είναι κορυφαίος εκπρόσωπος του «μοντερνισμού», του κινήματος που έδωσε στη λογοτεχνία της Πορτογαλίας την ευρωπαϊκή της διάσταση. Γεννημένος στη Λισαβώνα το 1888, ορφάνεψε από πατέρα στα πέντε του χρόνια. Η μητέρα του ξαναπαντρεύτηκε τον πρόξενο της Πορτογαλίας στο Ντουρμπάν, και ο Πεσσόα βρέθηκε το 1895 στη Νότιο Αφρική, όπου και σπούδασε. Το 1903 μπήκε πρώτος στο πανεπιστήμιο του Κέηπ Τάουν, κερδίζοντας και το Βραβείο της Βασίλισσας Βικτωρίας για την αγγλική γλώσσα.

O Zοζε Σαραμαγκου μας άφησε κληρονομιά λίγο πριν πεθάνει, ένα απολαυστικό μυθιστόρημα, που όπως όλα τα μεγάλα λογοτεχνικά βιβλία, διατυπώνει με απλά και καθαρά λόγια την κοσμοθεωρία του συγγραφέα. Πρόκειται για διασκευή της αγ.γραφής, με απρόσμενο τέλος και πρωταγωνιστή τον Κάιν, ο οποίος παρατηρεί και κρίνει το έργο του θεού.