Δευτέρα, 24 Αύγουστος, 2026
ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

του Παναγιώτη Παπανικολάου
Η Μιλέβα Μάριτς (1875 – 1948) γεννήθηκε και πέρασε τα παιδικά της χρόνια στην Βοϊβοντίνα που τότε ανήκε στην Αυστροουγγαρία. Ήταν τόσο προικισμένη ως μαθήτρια στην Φυσική, στα Μαθηματικά και στην Χημεία που είχε γίνει δεκτή για φοίτηση στην Πολυτεχνική Σχολή της Ζυρίχης και στο Πανεπιστήμιο της Χαϊδελβέργης. Όμως μέχρι εκεί … η αστική κοινωνία της εποχής της δεν μπορούσε να ανεχτεί μια γυναίκα που ήθελε να είναι ταυτόχρονα ερωτευμένη, μητέρα και επιστήμονας. Παρ’ όλα αυτά η ιδιοφυΐα της Μάριτς έλαμψε το 1905 όταν είχε αποφασιστική συμβολή στην μαθηματική τεκμηρίωση και στην συγγραφή των εργασιών που έκαναν διάσημο τον σύζυγό της Αλβέρτο Αϊνστάϊν : ερμηνεία του φωτοηλεκτρικού φαινομένου με όρους κβαντικής φυσικής (εργασία για την οποία χρόνια αργότερα τιμήθηκε με το Νόμπελ Φυσικής), ερμηνεία της κίνησης Brown και απόδειξη της μοριακής δομής της ύλης, και φυσικά η περίφημη δημοσίευση «περί της ηλεκτροδυναμικής των κινούμενων σωμάτων» (Ειδική Σχετικότητα) που τάραξε τα θεμέλια της Νευτώνειας φυσικής και άλλαξε ριζικά τον τρόπο που βλέπουμε τον κόσμο. Οι ιδέες, η φυσική, τα νοητικά πειράματα, η αντισυμβατική ρηξικέλευθη σκέψη ήταν αποκλειστικά υπόθεση του ίδιου του Αϊνστάϊν ο οποίος όμως τότε στην πρακτική μαθηματική τεκμηρίωση και στην συγγραφή μια επιστημονικής δημοσίευσης συγκροτημένα με αρχή, μέση και τέλος είναι λίαν αμφίβολο αν θα τα κατάφερνε μόνος (αποκομμένος από τα πανεπιστήμια και απλός δημόσιος υπάλληλος) μέσα σε λίγους μήνες με 4 τόσο σημαντικές εργασίες.
Ο ίδιος ο Αϊνστάϊν (παρά το γεγονός πως σε όλα τα άλλα κοινωνικά θέματα ήταν ριζικά αντισυμβατικός και πρωτοπόρος) συνέβαλε με την σιωπή του στην παραγνώριση της συμβολής της συζύγου του. Γιατί όπως και να το κάνουμε το δόγμα «καλός ο σοσιαλισμός αλλά έξω από το σπίτι μας» είναι αρκετά βολικό. Και τότε και τώρα.
Συνέχεια

της Έλενας Παπαγεωργίου
Να πάω στο Άουσβιτς – και στο Μπίργκεναου – ήταν ένα όνειρο ζωής. Από μικρή οι γονείς μου, μού διηγούνταν ιστορίες για το πως οι ναζί κυνηγούσαν τους εβραίους, για το πώς γλίτωσε ο παππούς μου και για το πώς πέθαναν εκεί πολλά μέλη της οικογένειας μου. Αλλά και ιστορίες από τους άλλους παππούδες, από την πλευρά του πατέρα μου, που ήταν αντάρτες και πολεμούσαν τους ναζί στα βουνά και ειδικότερα στο Πήλιο.
Δεν ήμουν όμως σίγουρη αν θα μπορούσα να αντέξω τη φρίκη και όλο το ανέβαλα, μέχρι που το πήρα απόφαση.
Σκοπός αυτής της «περιήγησης» είναι να καταγράψω όσα είδα και επειδή είναι συγκλονιστικά, αλλά και για να δώσω σε κάποιον/α που δεν έχει πάει, τη δυνατότητα να πάρει μια γεύση όσων συντελούνταν εκεί.
Συνέχεια

Του Βαγγέλη Λιγάση

Στις 22 Φλεβάρη του 1821 ημέρα που ο Φαναριώτης πρίγκιπας Αλέξανδρος Υψηλάντης, μονόχειρας τσαρικός αξιωματικός και αρχηγός (ο «Καλός») της Φιλικής Εταιρείας πέρασε με 2000 μισθοφόρους τον Προύθο ποταμό, άρχισε ουσιαστικά η Ελληνική επανάσταση του 1821. Συνήθως, τέτοιες μέρες, κάθε «επετειακό» κείμενο ή άρθρο αναμασάει τις εθνικές πλαστογραφήσεις της επανάστασης.

Συνέχεια

Σαρτρ, Αύγουστος 1944. Στα σκαλιά του μεγάρου των Γαλλικών Ταχυδρομείων της πόλης της κεντρικής Γαλλίας, η νεαρή Νικόλ Μινέ, φορώντας τον μπερέ σήμα κατατεθέν της γαλλικής αντίστασης, στρέφει το πολυβόλο της και ποζάρει περήφανη στον φωτογραφικό φακό. Η Σιμόν Σεγκουέν ή Νικόλ Μινέ, όπως ήταν το παρατσούκλι της στις τάξεις των Γάλλων αντιστασιακών Μακί, είναι μόλις 18 ετών.

Συνέχεια

Του Βαγγέλη Λιγάση

Στις 5 Γενάρη 1944 οι δυνάμεις του ΕΛΑΣ αποσύρονται από την Αθήνα και στις 7 Γενάρη από τον Πειραιά. Η υποχώρηση (όπως και η συμπλοκή) δεν έγινε κατόπιν κάποιας διαταγής, αλλά αναγκαστικά, εφόσον εξαντλήθηκαν τα πολεμοφόδια. Είχε μάλιστα χαραχτήρα μαζικής εξόδου πληθυσμού, καθώς πολλές δεκάδες χιλιάδες ανθρώπων, μαχητές αλλά και οι οικογένειές τους, κατευθύνοντας προς τα βόρεια (κοντά στην Θήβα είχε στρατοπεδεύσει ο Βελουχιώτης με αξιόμαχες δυνάμεις). Η μάχη του Δεκέμβρη, η μάχη της Αθήνας είχε κριθεί.

Συνέχεια

Σταύρος Μαλαγκονιάρης
Η απεργία των τραμβαγέρηδων, όπως έλεγαν τότε τους εργαζόμενους στο τραμ, ξεκίνησε, στις 21 Ιανουαρίου 1911, με αίτημα την επαναπρόσληψη των συναδέλφων τους.

Σκηνές πολεμικών ταινιών εποχής, με στρατιωτικά αποσπάσματα «εφ’ όπλου λόγχη», ένοπλους αστυνομικούς και επέλαση του ιππικού, εκτυλίχτηκαν στο κέντρο της Αθήνας για να κατασταλεί μεγάλη απεργία των εργαζομένων στο τραμ.

Συνέχεια

Το ταλέντο του Αδόλφου Καμίνσκι ήταν όσο συνηθισμένο θα μπορούσε να είναι: ήξερε πώς να αφαιρεί το υποτιθέμενο ανεξίτηλο μπλε μελάνι από χαρτί.

Όμως ήταν μια δεξιότητα που βοήθησε να σωθούν οι ζωές χιλιάδων Εβραίων στη Γαλλία κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.

Είχε μάθει πώς να αφαιρεί τέτοιους λεκέδες ως έφηβος που δούλευε σε βαφείο ρούχων και στεγνοκαθαριστήριο στην πόλη του στη Νορμανδία. Όταν εντάχθηκε στην αντιναζιστική αντίσταση στα 18 του, η εξειδίκευση του έδωσε τη δυνατότητα να διαγράψει ονόματα που ακούγονταν εβραϊκά όπως Αβραάμ ή Ισαάκ που ήταν επίσημα γραμμένα στις γαλλικές ταυτότητες και τα δελτία τροφίμων και να τα αντικαταστήσει με τυπικά εθνικά ονόματα.

Συνέχεια

Στα 95 της χρόνια έφυγε από τη ζωή η Κατίνα Λατίφη, αγωνίστρια της Αντίστασης επί Κατοχής και Εμφυλίου.

Καταγόταν από τον Αλμυρό Μαγνησίας και εντάχθηκε στον αγώνα κατά της γερμανικής κατοχής από τα μαθητικά της χρόνια. Συμμετείχε στην Εθνική Αντίσταση, αλλά κυνηγήθηκε στη συνέχεια από παρακρατικές ομάδες. Φυλακίστηκε, βασανίστηκε και εξορίστηκε στην Ικαρία, αλλά κατέφυγε στο βουνό και εντάχθηκε στον Δημοκρατικό Στρατό. Πολέμησε στον Γράμμο και στο Βίτσι.

Όταν τελείωσε ο εμφύλιος, κατέφυγε σε Ρουμανία και Σοβιετική Ένωση ως πολιτική πρόσφυγας, μένοντας εκεί για περίπου 15 χρόνια. Στη συνέχεια πέρασε από Μόσχα, Βουκουρέστι και Παρίσι, όπου σπούδασε κοινωνικές και οικονομικές επιστήμες. Μετά την πτώση της χούντας, επέστρεψε στην Ελλάδα και εργάστηκε σε εταιρείες πετρελαιοειδών και σε άλλες επιχειρήσεις.

Μέσα από τα βιβλία της «Τα απόπαιδα», «Πέτρος Κόκαλης – μια βιωματική βιογραφία», «Είναι μακρύς ο δρόμος για την Ιθάκη» και «Οι έρωτες στα χρόνια του πολέμου», κατέγραψε όσα έζησε στην πολυτάραχη ζωή της.

Πηγή: efsyn.gr

του Ηλία Νικολακόπουλου

Τον καυτό Ιούλιο του 1965, λίγες μέρες μετά την αποπομπή του Γεωργίου Παπανδρέου από την πρωθυπουργία, οργανώνεται μια συγκέντρωση στο γήπεδο του Παναθηναϊκού για την καταδίκη της αποστασίας. Ξαφνικά, από μια άκρη του γηπέδου ακούγεται το σύνθημα «παρ’ τη μάνα σου και μπρος, δεν σας θέλει ο λαός». Σε λίγα λεπτά το σύνθημα είχε αγκαλιάσει ολόκληρο το γήπεδο προκαλώντας αγωνία στα κομματικά στελέχη που προσπαθούσαν να επαναφέρουν την κατάσταση στην πεπατημένη της τότε πολιτικής ορθότητας. Εκατό χρόνια μετά την άφιξη στην Ελλάδα της δυναστείας των Γλύξμπουργκ και ακριβώς πενήντα χρόνια από τον Εθνικό Διχασμό, το αυθόρμητο αντιμοναρχικό ξέσπασμα έσπαγε μια μακρόχρονη αναγκαστική σιωπή που είχε επιβληθεί δια πυρός και σιδήρου μετά το τέλος του Εμφυλίου.

Συνέχεια

Έχετε προσέξει ότι τα κάλαντα της Πρωτοχρονιάς είναι λίγο … ασυνάρτητα; Όσο και αν προσπαθήσετε δεν βγαίνει νόημα μεταξύ των στίχων. Για να θυμηθούμε τα Κάλαντα:

Αρχιμηνιά κι Αρχιχρονιά Ψηλή μου δεντρολιβανιά (*) Κι αρχή καλός μας χρόνος Εκκλησιά με τα’ άγιο θόλος (*) Άγιος Βασίλης έρχεται Και δε μας καταδέχεται (*) Από την Καισαρεία Συ είσ’ αρχόντισσα κυρία (*) Βαστάει πένα και χαρτί Ζαχαροκάντυο ζυμωτή (*) Χαρτί-χαρτί και καλαμάρι Δες και με το παλικάρι (*)

Ας δούμε λοιπόν πώς εξηγείται η ασυναρτησία.

Συνέχεια
Προηγούμενο1...121314...350Επόμενο Σελίδα 13 από 350

Η ΑΠΟΨΗ ΜΑΣ/ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ

© 2012-2026 | Κίνηση «Απελάστε το Ρατσισμό»