ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Μια απάντηση στον δήμαρχο Φλώρινας που τους κατέβασε από τη σκηνή όταν τραγούδησαν στα Σλάβικα, ήρθε να δώσει η Banda Entopica, υπενθυμίζοντας πως Τέχνη σημαίνει ελευθερία και ενότητα. Τέχνη σημαίνει «γροθιά» σε εθνικιστικές κορώνες, απειλές και βία απέναντι σε καλλιτέχνες, όπως αυτή που εκτυλίχθηκε την ώρα που οι μουσικοί έπαιζαν στη Φλώρινα.

Ενώ σε πολλά μέρη του κόσμου η 25η Δεκεμβρίου είναι ημέρα ανάπαυσης και γιορτής, για το παγκόσμιο εργατικό κίνημα αποτελεί μια μαύρη επέτειο ταξικής αγριότητας. Σαν σήμερα, το 1968, στο χωριό Kilvenmani (Kizhavenmani) του Tamil Nadu στην Ινδία, συντελέστηκε ένα από τα πιο ειδεχθή εγκλήματα των γαιοκτημόνων ενάντια σε εργάτες γης που διεκδικούσαν το δικαίωμα στην επιβίωση.

Επιστήμονες στη Βρετανία υποστηρίζουν ότι οι αρχαίοι άνθρωποι ίσως έμαθαν να ανάβουν φωτιά πολύ νωρίτερα από ότι θεωρούσε μέχρι σήμερα η έρευνα, μετά τον εντοπισμό ενδείξεων σκόπιμης ανάφλεξης στη σημερινή ανατολική Αγγλία, πριν από περίπου 400.000 χρόνια.

Η Χρύσα Λύκου μίλησε με τον φωτορεπόρτερ Κώστα Τσιρώνη και τον δημοσιογράφο Νίκο Δεμισιώτη για το πώς είναι να αποτυπώνεις μια πόλη που δεν κάνει ησυχία.

Η αφροαμερικανίδα Ρόζα Παρκς (4 Φεβρουαρίου 1913 – 24 Οκτωβρίου 2005) γυρίζοντας το βράδυ της 1ης Δεκεμβρίου του 1955 από τη δουλειά στο σπίτι της, έμελε να μείνει στην ιστορία, καθώς αρνήθηκε να παραχωρήσει τη θέση της στο λεωφορείο σ’ έναν λευκό άντρα, με αποτέλεσμα να συλληφθεί. Αυτή η πρωτοφανής κίνηση για την εποχή, θα σημάδευε τον αγώνα των μαύρων για ίσα δικαιώματα στις ΗΠΑ.

Εκείνη τη νύχτα της 25ης προς 26η Νοέμβρη του 1942. Η ανατίναξη της γέφυρα του Γοργοπόταμου ήταν ένα ισχυρό πλήγμα απέναντι στους κατακτητές. Ήταν μέχρι εκείνη τη στιγμή η σημαντικότερη και πιο εντυπωσιακή αντιστασιακή πράξη σε όλη την κατεχόμενη Ευρώπη. Αποτέλεσε ταυτόχρονα τη «σπίθα» που ξεσήκωσε μαζικά το λαό και γέμισε τα βουνά της χώρας με νέους μαχητές του αντάρτικου στρατού

του Ανδρέα Ρουμελιώτη
Θυμάσαι την Ματίνα; Βουρκωμένα αλλά βουβά τα κορίτσια, μόλις που πρόλαβαν να την ντύσουν νυφούλα. Λίγο πριν σηκωθεί το στολισμένο φέρετρο πρώτη φορά σε τέσσερων τον ώμο. Δεν μας επέτρεψαν να μεταφέρουμε την σορό της στο σπίτι των γονιών της για να την κλάψουμε, να την τιμήσουμε όπως εμείς ξέραμε, και να κηδευτεί την επόμενη μέρα. Γι αυτό τα κορίτσια την στόλισαν νύφη την τελευταία στιγμή. Μόλις που κατάφερε ο αείμνηστος δήμαρχος Περιστερίου ο Δημήτρης Φωλόπουλος να την πάρει απ το νεκροτομείο και να την φέρει σπίτι. Ο ιατροδικαστής έγραψε ότι χτυπήθηκε με γκλομπ σε πολλά μέρη του σώματός της αλλά κυρίως στο κεφάλι. με ιδιαίτερη βαναυσότητα. Τα χτυπήματα ήταν αμέτρητα, της το έλειωσαν. Στην σορό δε υπήρχε καθόλου το πίσω μέρος του κεφαλιού της Ματίνας. Τα κορίτσια το έκρυψαν, το κάλυψαν αυτό με το λευκό πέπλο. Ήταν πανέμορφη με το νυφικό. Σηκώσαμε τις γροθιές όταν την κατέβαζαν στο μνήμα και ορκιστήκαμε εκδίκηση. Δεν εκδικηθήκαμε. Ορκιστήκαμε ότι δεν θα την ξεχάσουμε ποτέ. Την ξεχάσαμε. Εκτός αν αυτό που θα γράψω τώρα επαναφέρει για λίγο την αιώνια μνήμη.

Ίσως από τα πιο σκοτεινά σημεία της νεότερης ελληνικής ιστορίας είναι το κεφάλαιο εκείνων των Ελλήνων που επέλεξαν στη διάρκεια της Κατοχής να πολεμήσουν τους… Έλληνες. Πρόκειται για τους διαβόητους δωσίλογους, οι οποίοι όχι μόνο ανδρώθηκαν, εξοπλίστηκαν και χρηματοδοτήθηκαν από τον κατακτητή, αλλά αξιοποιήθηκαν και από τις μεταπολεμικές κυβερνήσεις.

της Ναταλί Χατζηαντωνίου

19 Δεκεμβρίου 2002, ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης και η σύζυγός του Μαρίκα, τα παιδιά του Παύλου Μπακογιάννη, αλλά και ο σημερινός πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, καθώς και ο Μ. Χρυσοχοΐδης, με την ίδια ιδιότητα και τότε, συμμετείχαν στην πρώτη εκδήλωση διαμαρτυρίας που έγινε μεταπολιτευτικά εκεί, εκδήλωση που είχαν διοργανώσει η άτυπη ομάδα συγγενών θυμάτων τρομοκρατίας «Ως Εδώ» και το Κέντρο Νέας Πολιτικής (ΚΕΝΕΠ) «Παύλος Μπακογιάννης».