Η Βαγγελιώ, μια τρανς γυναίκα πέθανε μόνη, όχι από την ασθένειά της, αλλά από τον φόβο, τη φτώχεια και τον αποκλεισμό από τη δημόσια υγεία.
της Άννας Νίκης
Στα τέλη Δεκεμβρίου του 2025, ξεκίνησε να διαδίδεται μέσω των κοινωνικών δικτύων πως η Βαγγελιώ, μια τρανς γυναίκα βρισκόταν σε εξαιρετικά δύσκολη κατάσταση και χρειαζόταν άμεση υποστήριξη. Την πληροφορία δημοσίευσε αρχικά το προφίλ Νταίζη Γαλιατσάτου ζητώντας να συνδράμουν τη Βαγγελιώ όσοι άνθρωποι μπορούν, σημειώνοντας πως «υπάρχουν τρανς άτομα που υποφέρουν με πολύ σοβαρά προβλήματα υγείας μόνα τους στο σπίτι και δεν τολμούν να πάνε στο νοσοκομείο γιατί γνωρίζουν την αντιμετώπιση».
Οι λίγες πληροφορίες που έγιναν γνωστές για τη ζωή της, ήταν πως είχε βιώσει, εξαιτίας της ταυτότητας φύλου της, ακραία κακοποίηση στην παιδική της ηλικία, έπασχε πλέον από μια σοβαρή ασθένεια και βρισκόταν μόνη. Απόδειξη της κακοποίησης και της εγκατάλειψης από το οικογενειακό της περιβάλλον, αποτελεί και η στάση του πιο στενού συγγενή της, του αδελφού της, ο οποίος ενώ εντοπίστηκε αρνήθηκε να αναλάβει ακόμη και την κηδεία.
Οι άνθρωποι που κινητοποιήθηκαν άμεσα, κυρίως άτομα της ΛΟΑΤΚΙ κοινότητας, περιέγραψαν μια κατάσταση παντελώς ζοφερή. Η Βαγγελιώ δεν μπορούσε να φάει, να πιει νερό, να σηκωθεί από το κρεβάτι της. Το σπίτι της βρισκόταν σε άθλια κατάσταση, ενώ η ίδια, όπως περιέγραψε η τρανς ακτιβίστρια Ήβη Καΐσερλη, η οποία προσπάθησε μαζί με άλλα άτομα να δημιουργήσει μια γέφυρα ζωής για τη Βαγγελιώ κάνοντας ένα κάλεσμα αλληλεγγύης, αρνιόταν πεισματικά να μεταβεί σε νοσοκομείο παρά την διαβεβαίωση των ανθρώπων που τη συνέδραμαν πως δεν θα επιτρέψουν σε κανέναν να την κακομεταχειριστεί.
Τελικά, όντας πλέον πλαισιωμένη από την απαραίτητη φροντίδα, δέχτηκε να μεταφερθεί στο νοσοκομείο, όμως ήταν πλέον αργά. Η υγεία της επιδεινώθηκε ραγδαία, και έφυγε από τη ζωή ανήμερα των γενεθλίων της, όχι εξαιτίας της ασθένειας που την ταλαιπωρούσε. Τα όργανα της κατέρρευσαν από την πείνα και την αφυδάτωση.
Η Βαγγελιώ δεν ήταν το μόνο διεμφυλικό ηλικιωμένο άτομο που ζούσε σε αυτές τις συνθήκες, ούτε το μόνο τρανς πρόσωπο που αρνείται να πάει στον γιατρό. Η τρανς κοινότητα στην Ελλάδα, εκτός από τη ρατσιστική βία σε όλα τα πεδία της καθημερινότητας της, βιώνει συνεχείς αποκλεισμούς, θεσμοποιημένους και μη, μεταξύ αυτών και ο αποκλεισμός από την πρόσβαση στην υγεία, ο οποίος συμβαίνει σε πολλαπλά επίπεδα. Τυπικά, η Βαγγελιώ, όπως και κάθε τρανς και non binary άτομο, θα μπορούσε να επισκεφθεί ένα νοσοκομείο. Όμως με τι όρους; Κουβαλώντας ποιο τραύμα και με ποιο ρίσκο; Οι γιατροί που περιέθαλψαν τη Βαγγελιώ τις τελευταίες στιγμές της ζωής της, συμπεριφέρθηκαν υποδειγματικά, όμως αυτό, ήταν καθαρά θέμα τύχης.
Ιατρική βία, misgendering και θεσμικές ανεπάρκειες: Η αποφυγή του συστήματος υγείας ως μηχανισμός αυτοπροστασίας
Η Πάρβη Πάλμου, ψυχοθεραπεύτρια και μέλος του Σωματείου Υποστήριξης Διεμφυλικών, σχολιάζοντας την άρνηση των διεμφυλικών ανθρώπων να επισκεφθούν δομές υγείας, επισημαίνει πως «Δυστυχώς, λόγω των συνθηκών, αυτή είναι η στάση που κρατούσαν τα περισσότερα τρανς άτομα, ιδιαίτερα αν ήταν κάπως μεγαλύτερης ηλικίας που έχουν ζήσει σε ακόμη χειρότερες εποχές από τη σημερινή. Και είναι κάτι που δυστυχώς το έχουμε δει πολλές φορές. Θεωρώ ότι αυτό συμβαίνει από την διαρκή έκθεση στην κακοποίηση. Δεν συμβαίνει με ένα μεμονωμένο γεγονός, το οποίο εννοείται ότι μπορεί να είναι ακραίο και κακοποιητικό, το να πάει για παράδειγμα μια φορά ένα τρανς άτομο στο νοσοκομείο και να συμβεί ένα περιστατικό. Υπάρχει μια χρόνια έκθεση στην κακοποίηση στα τρανς, φυλοδιαφορετικά και στα πρόσωπα που δεν ταιριάζουν στο δίπολο. Από κάποια στιγμή και μετά ο οργανισμός δεν μπορεί να το χωρέσει άλλο και προτιμάει με κάποιο άτομο να αποσυρθεί. Αυτό στην υγεία το βλέπουμε πάρα πολύ συχνά. Η αποφυγή του συστήματος υγείας είναι μια στρατηγική επιβίωσης ενάντια στην ταπείνωση και τις κακοποιητικές πρακτικές, διότι δεν θέλουν να ξαναβιώσουν την κακοποίηση που είχαν ενδεχομένως βιώσει από τους γονείς, το οικογενειακό περιβάλλον ή και ολόκληρη την κοινωνία. Και είχαμε πολλά τέτοια περιστατικά, ανθρώπους που τους βρήκαμε νεκρούς στο σπίτι τους».
Μάλιστα, στην διδακτορική έρευνα που έχει πραγματοποιήσει με θέμα την πρόσβαση των τρανς και μη δυαδικών ατόμων στην υγεία, αυτό που τεκμαίρεται είναι ότι το μεγαλύτερο ποσοστό της συγκεκριμένης κοινότητας δεν είχε παρά μόνο δυσάρεστες εμπειρίες να διηγηθεί όταν αναγκάστηκε να ζητήσει ιατρική βοήθεια. Όπως λέει η ίδια: «Τα περισσότερα άτομα προτιμούσαν να μην αποκαλύψουν όσα μπορούν, γιατί δεν έχουν όλα αυτή τη δυνατότητα, ιδιαίτερα όταν δεν έχει γίνει η νομική αναγνώριση της ταυτότητας φύλου και εξαιτίας της ασυμφωνίας των εγγράφων γίνεται outing. Αλλά τα άτομα που μπορούσαν να το κρύψουν, όπως κάποιες τρανς γυναίκες που είχαν κάνει μικροεπεμβάσεις επέλεγαν να το κρύψουν. Υπήρχε τρανς γυναίκα που πήγε να πεθάνει γιατί δεν αποκάλυψε στον γιατρό της ότι είναι τρανς γυναίκα».
Και εξηγεί πως «Υπάρχουν τρανς άνδρες που δεν έχουν κάνει ποτέ τους τεστ ΠΑΠ. Γιατί το πρόβλημα ξεκινάει ήδη από το τηλέφωνο. Συνήθως θα σηκώσει το τηλέφωνο κάποιος μη εκπαιδευμένος άνθρωπος, είτε είναι γιατρός, είτε γραμματεία, και ο οποίος συχνά αναρωτιέται “γιατί μια αντρική φωνή θέλει να κάνει τεστ ΠΑΠ”. Γιατί ο γιατρός λέγεται γυναικολόγος και αυτή η ονομασία έχει έτσι κι αλλιώς έναν έμφυλο χαρακτήρα. Αν καταφέρει να κλείσει το ραντεβού και δεν κλείσει το τηλέφωνο, όπως κάνουν οι περισσότεροι, και πάει μέχρι το ιατρείο, έπεται το κλασικό misgendering και η κακοποίηση που δέχεται όταν περιμένει να μπει στο ιατρείο, όπου μπορεί να φωνάξουν ένα γυναικείο όνομα και να σηκωθεί ένας τρανς άνδρας ενώ είναι κόσμος τριγύρω. Αυτό αποτελεί παραβίαση των προσωπικών δεδομένων του ατόμου και εξευτελισμό της ταυτότητας του. Στη συνέχεια δεν ξέρει τι θα βρει και όταν περάσει την πόρτα. Είχαμε περιστατικό στο οποίο γιατρός έλεγε “κοίταξε να δεις, ο θεός αγαπάει όλα τα πλάσματα, όμως αυτό που έχεις είναι μια διαταραχή και χρειάζεται να τη δεις με κάποιο ψυχίατρο που θα σε φροντίσει γιατί καταστρέφεις τον οργανισμό σου και την υγεία σου με όλες αυτές τις ορμόνες που παίρνεις και θα πάθεις σίγουρα καρκίνο”».
Στην έρευνα – που μπορείτε να διαβάσετε εδώ – καταγράφονται επίσης πολυάριθμες εμπειρίες ιατρικής βίας, με κυρίαρχα φαινόμενα το misgendering, την ελλιπή περίθαλψη και την απαξίωση της ταυτότητας των ασθενών. Σημαντικό ρόλο φαίνεται να παίζουν και οι θρησκευτικές πεποιθήσεις, καθώς γιατροί που δήλωναν θρησκευόμενοι παρουσίαζαν υψηλότερα επίπεδα τρανσφοβίας.
Καθοριστικό πρόβλημα όμως παραμένει η έλλειψη εκπαίδευσης. Οι επαγγελματίες υγείας που έχουν λάβει σχετική επιμόρφωση σε LGBTQI+ ιατρικά ζητήματα εμφανίζουν σαφώς πιο θετική στάση, ωστόσο η εκπαίδευση αυτή δεν είναι υποχρεωτική και επαφίεται στην ατομική πρωτοβουλία του κάθε γιατρού. Από το Υπουργείο Υγείας δεν υφίσταται συστηματική πολιτική επιμόρφωσης για ζητήματα που αφορούν LGBTQI+ ασθενείς. Και αυτή η επιμόρφωση δεν είναι τόσο συχνή. Σύμφωνα με την Πάρβη Πάλμου: «Παρατηρείται ότι η ενημέρωση και στους γιατρούς είναι δυστυχώς και θέμα ηλικίας. Δηλαδή οι γιατροί μεγαλύτερης ηλικίας είτε είναι ψυχίατροι, είτε είναι οποιασδήποτε ειδικότητας γιατροί, σπανίως θα έρθουν σε σεμινάρια. Υπάρχουν κάποιοι, αλλά είναι πολύ μικρό το ποσοστό. Στους νέους γιατρούς υπάρχουν συγκεκριμένες ομάδες που κάνουν πολύ μεγάλη προσπάθεια. Έχουμε πραγματοποιήσει σεμινάρια στο Δαφνί που ήταν η αίθουσα κατάμεστη. Και πρόσφατα έκανα αντίστοιχο σεμινάριο και σε μια μεγάλη ομάδα νεαρών ψυχιάτρων που το οργάνωσαν οι ίδιοι. Υπάρχει επίσης η προκατάληψη ότι είναι πολύ μικρό το ποσοστό των τρανς και μη δυαδικών ατόμων. Τα πράγματα όμως δεν είναι έτσι. Οι τελευταίες έρευνες στην Αγγλία μας μιλάνε για ένα 50% των νεαρών ανθρώπων που δηλώνουν non binary. Από το 50% των νέων που δηλώνουν μη δυαδικά άτομα, δεν θα κάνουν όλα ιατρικές πράξεις, αλλά μπορεί να κάνουν οι μισοί. Οπότε ακόμη και αυτή η λογική, ότι είναι πολύ λίγα τα άτομα για να χρειαστεί να κάνουμε εκπαίδευση δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Έχουμε επίσης τα intersex άτομα που ξέρουμε ότι είναι σχεδόν όσοι και οι άνθρωποι με κόκκινα μαλλιά στον κόσμο, έχουμε τους non binary ανθρώπους, τους τρανς ανθρώπους, όλα αυτά τα άτομα είναι μια μεγάλη πληθυσμιακή ομάδα, που οφείλουν οι επαγγελματίες υγείας να υποστηρίξουν. Και ένας άνθρωπος να ήταν όμως, ο γιατρός θα πρέπει να ενημερωθεί».
Κανένα βήμα προς την αποψυχιατρικοποίηση των τρανς και μη δυαδικών προσώπων
Αν και υπήρχε επί δεκαετίες η πεποίθηση ακόμη και εντός της ιατρικής κοινότητας – που τραυμάτισε επί δεκαετίες γενιές ανθρώπων – πως τα τρανς άτομα ήταν a priori διαταραγμένα, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας από το 2018 έδωσε στη δημοσιότητα τον νέο ταξινομητικό κατάλογο ICD-11, από τον οποίο αφαιρέθηκαν όλες οι διαγνώσεις που αφορούσαν τις τρανς ταυτότητες από το κεφάλαιο των ψυχικών διαταραχών. Με αυτή τη νέα έκδοση αφαίρεσε επιτέλους από τον κατάλογο την κατηγορία F64, καθώς και την F65 που αναφέρονται σε «διαταραχή ταυτότητας φύλου» κάνοντας ένα πρώτο βήμα στην αποψυχιατρικοποίηση της ταυτότητας φύλου. Παράλληλα προστέθηκε ως ιατρική κατάσταση πλέον η έννοια της «ασυμφωνίας φύλου».
Η απόφαση, που συνοδεύτηκε από «συγγνώμη» από τον ΠΟΥ, ένα σημείο σταθμός για τα δικαιώματα των τρανς ανθρώπων, θα σήμαινε τυπικά και πρακτικά ένα πρώτο βήμα προς την αποψυχιατρικοποίηση και την απομάκρυνση από το στίγμα. Στην πραγματικότητα, βρισκόμαστε ακόμη μακριά από την εφαρμογή της. Η Άννα Απέργη Κωνσταντινίδη, Special Advisor/Expert του Diversity Charter Greece, μέλος του ΣΥΔ και μέλος της Εθνικής Επιτροπής για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου (ΕΕΔΑ), υπογραμμίζει πως «Η απόφαση του ΠΟΥ εγκρίθηκε τον Ιούνιο του 2018 και η επίσημη έναρξη ισχύος για τα κράτη της Ευρώπης ορίστηκε την 1η Ιανουαρίου του 2022. Σύμφωνα με την Απόφαση 2048/2015 της Κοινοβουλευτικής Ολομέλειας του Συμβουλίου της Ευρώπης, τα κράτη μέλη καλούνται: “Nα τροποποιήσουν τις κατηγοριοποιήσεις νοσημάτων που χρησιμοποιούνται σε εθνικό επίπεδο και να υποστηρίξουν την μεταβολή των διεθνών κατηγοριοποιήσεων, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι τα διεμφυλικά άτομα, συμπεριλαμβανομένων των παιδιών, δεν κατηγοριοποιούνται ως διανοητικώς ασθενή, εξασφαλίζοντας και την πρόσβαση στις απαραίτητες ιατρικές θεραπείες χωρίς στιγματισμό”. Δεν αποφασίζει λοιπόν κάθε κράτος αν θα τηρήσει την απόφαση. Θα πρέπει να την εφαρμόσει. Παρόλα αυτά, η Ελλάδα δεν έχει εναρμονιστεί ακόμη με αυτή την απόφαση. Χρησιμοποιείται ακόμη ο ταξινομητικός κατάλογος ICD -10, δηλαδή ο προηγούμενος που θεωρούσε τα τρανς, και γενικότερα φυλοδιαφορετικά πρόσωπα, ως εξ ορισμού διαταραγμένα. Υπάρχουν ακόμη οι κατηγορίες F64, F65 o όρος “τρανσεξουαλισμός” και “διαταραχή ταυτότητας φύλου”. Έτσι, η έκφραση, η ταυτότητα, εξακολουθούν τυπικά να μην προσλαμβάνονται ως απολύτως φυσικές διακυμάνσεις στο φάσμα του φύλου, αλλά ως ψυχική διαταραχή».
Αποκλεισμοί ακόμη και στο σύστημα συνταγογράφησης
Παρ’ ότι ο ν. 4491/2017, που αφορούσε τη νομική αναγνώριση της ταυτότητας φύλου, απετέλεσε ένα πρώτο θετικό βήμα, αποτυγχάνει να ανταποκριθεί στις ανάγκες της τρανς κοινότητας, διότι ακόμη και οι αλλαγές που θα έπρεπε να γίνουν στα πληροφοριακά συστήματα του κράτους, όπως για παράδειγμα στο Σύστημα Ηλεκτρονικής Συνταγογράφησης, δεν έγιναν. Όπως επισημαίνει η Άννα Απέργη Κωνσταντινίδη, «Με τη συγκεκριμένη νομοθεσία μπορούσε πλέον ένα τρανς άτομο, χωρίς να έχει κάνει κάποιου είδους επέμβαση ή παρέμβαση, να μεταβάλει τα ληξιαρχικά του δημόσια έγγραφα. Να μεταβληθεί δηλαδή το καταχωρισμένο φύλο και το όνομα στη ληξιαρχική του πράξη γέννησης και να εκδώσει μια αστυνομική ταυτότητα σύμφωνα με το πραγματικό του φύλο και το επιθυμητό του όνομα. Για παράδειγμα μια τρανς γυναίκα που έχει κάνει αυτή τη διαδικασία, έχει πλέον μια ταυτότητα στα χέρια της, που αναγράφει το ονοματεπώνυμο της, έχει πλέον μια ληξιαρχική πράξη γέννησης που την αναφέρει ως θήλυ, χωρίς όμως να έχει κάνει κάποια επέμβαση επαναπροσδιορισμού φύλου. Το φύλο όμως αλλάζει παντού. Και στον ΑΜΚΑ. Η ίδια λοιπόν τρανς γυναίκα, αν χρειαστεί να υποβληθεί σε μια εξέταση από αυτές που θεωρούνται “έμφυλες”, όπως μία εξέταση προστάτη, δεν μπορεί να την κάνει. Στον ΑΜΚΑ της αναφέρεται ως “θήλυ” και κανένας γιατρός δεν μπορεί να της συνταγογραφήσει την εξέταση γιατί δεν του το επιτρέπει το σύστημα συνταγογράφησης. Τι σημαίνει αυτό; Ότι ακόμη και όταν έχεις την τύχη να βρεις έναν γιατρό που θέλει να κάνει τη δουλειά του, όσο γνώστης και αν είναι, όσο κι αν θέλει να συνταγογραφήσει κάτι, αυτό δεν γίνεται. Το ίδιο συμβαίνει και σε έναν τρανς άντρα που θέλει να κάνει μια απλή μαστογραφία ή μια εξέταση κόλπου. Σκέψου να έχεις καρκίνο και να μην μπορεί να σου συνταγογραφηθεί κάποια εξέταση».
Θεσμική τρανσφοβία με ανθρώπινο κόστος
Όλες οι έρευνες καταδεικνύουν ότι τα τρανς άτομα στην Ελλάδα, και παγκοσμίως, αντιμετωπίζουν συστηματικό αποκλεισμό από την αγορά εργασίας. Η πιο πρόσφατη έρευνα για το 2024 από τον Οργανισμό Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ε.Ε. (FRA), αναφέρει πως στην Ελλάδα, το 49% των ΛΟΑΤΚΙ+ ατόμων που εργάζεται δεν αποκαλύπτει την ταυτότητά του στον χώρο εργασίας, φοβούμενο αρνητικές συνέπειες. Το μεγαλύτερο ποσοστό των τρανς ατόμων παραμένει αποκλεισμένο από την εργασία, χωρίς καμία περαιτέρω κρατική στήριξη ή μέριμνα. Και παρά το γεγονός ότι θεωρούνται από τις πιο περιθωριοποιημένες ομάδες στην αγορά εργασίας, εξαιρέθηκαν ρητά ακόμη και από τη λίστα των δικαιούχων Ειδικού Βοηθήματος για Ευάλωτες Κοινωνικές Ομάδες της ΔΥΠΑ. Πρακτικά, η πιο ευάλωτη κοινωνική ομάδα, δεν θεωρείται ευάλωτη και αποκλείεται από μια σειρά παροχών, από κάθε επίδομα, αλλά και από τη δωρεάν ιατροφαρμακευτική περίθαλψη.
«Σε αυτή την πραγματικότητα τα τρανς άτομα, όπως όλοι οι ασθενείς έχουν 25% συμμετοχή σε όλα τα φάρμακα. Μόνο που εδώ μιλάμε για την πλέον ευάλωτη κοινωνική ομάδα, και αυτό είναι αποδεδειγμένο από όλους τους διεθνής οργανισμούς. Ένα άτομο που είναι αποκλεισμένο από την εργασία, ζει με το ΚΕΑ, παίρνει 200 ευρώ, μπορεί να παίρνει και 70 ευρώ επίδομα ενοικίου, έχει να πληρώνει και μια φαρμακευτική αγωγή. Εμένα η φαρμακευτική μου αγωγή μηνιαίως, μαζί με τη συμμετοχή, είναι 125 ευρώ. Αν προσθέσουμε και τα πάγια έξοδα ενός σπιτιού, τι μισθό πρέπει να παίρνω για να καλύψω τις ανάγκες μου; Και εγώ είμαι και ένας πολύ τυχερός άνθρωπος που εργάζεται. Αλλά το μεγαλύτερο ποσοστό των τρανς προσώπων είναι άνεργο, λόγω των προκαταλήψεων. Η πλειοψηφία των τρανς ανθρώπων ζει με 200 ευρώ το μήνα. Ποιος άνθρωπος μπορεί να ζήσει με τόσα χρήματα; Και ποια άλλη κοινωνική ομάδα ζει με τόσα χρήματα; Για όλες τις κοινωνικές ομάδες υπάρχουν έστω και κάποια έξτρα επιδόματα, και φυσικά καλώς υπάρχουν. Εκτός από τα τρανς πρόσωπα, τα οποία τελικά αποκλείονται συστηματικά από κάθε παροχή. Αυτό που ζητάμε και συνεχίζουμε να το απαιτούμε, είναι μηδενική συμμετοχή στα φάρμακα. Συναντάμε ανθρώπους που θέλουν να αγοράσουν ένα κουτί Depon και το σκέφτονται, γιατί θα πρέπει να δώσουν τρία ευρώ. Όταν με 250 ευρώ αναγκάζεσαι να βγάζεις τον μήνα, τα 3 ευρώ είναι το φαγητό σου. Θα πρέπει να σκεφτείς αν θα πρέπει να φας ή να πάρεις το Depon γιατί όταν με ένα πακέτο μακαρόνια κάποιος περνάει 3 μέρες, αυτό συμβαίνει. Πραγματική και ουσιαστική μέριμνα από το ελληνικό κράτος για τα τρανς άτομα, δεν υπήρξε ποτέ. Όσοι νόμοι και αν ψηφίστηκαν, όλοι ανεξαιρέτως, μέχρι και σήμερα είναι μισοί. Καμία μέριμνα δεν αποτυπώνεται στην πράξη και δεν υπάρχουν και μηχανισμοί ελέγχου. Ακόμη και στην διαδικασία της ορμονοληψίας υπάρχει συμμετοχή 25%. Δεν συζητάμε καν για το να χρειάζεται και να επιθυμεί ένα άτομο να κάνει οποιαδήποτε χειρουργική επέμβαση, διότι εκεί δεν καλύπτεται τίποτα. Και εμείς αυτό που λέμε είναι ότι πρέπει να καλύπτεται από το κράτος είτε η ολική επέμβαση επαναπροσδιορισμού φύλου, είτε η μερική. Ένα άτομο μπορεί να θέλει να κάνει μια προσθετική ή μια αφαίρεση στήθους. Αυτές οι επεμβάσεις, δεν είναι επεμβάσεις πλαστικής χειρουργικής για λόγους αισθητικής. Εδώ έχουμε να κάνουμε με τη ζωή των ανθρώπων», λέει η Άννα Απέργη Κωνσταντινίδη περιγράφοντας τις συνθήκες στις οποίες αναγκάζεται να ζει μεγάλη μερίδα διεμφυλικών προσώπων στην Ελλάδα.
***
Η Βαγγελιώ δεν πέθανε απλώς από πείνα και αφυδάτωση. Πέθανε μέσα σε ένα σύστημα που την έμαθε να φοβάται το σύστημα υγείας, που της στέρησε την πρόσβαση στην περίθαλψη και που μετέτρεψε την επιβίωση σε καθημερινό αγώνα. Η ιστορία της, μια ιστορία πιο καθημερινή απ’ όσο φανταζόμαστε για την κοινότητα των διεμφυλικών και μη δυαδικών προσώπων, αποτυπώνει με ωμό τρόπο το κόστος της θεσμικής αδιαφορίας και της τρανσφοβίας: όταν το κράτος δεν προστατεύει, οι άνθρωποι αποσύρονται. Και όταν αποσύρονται, συχνά πεθαίνουν αόρατοι.
Πηγή: omniatv.com
