Κυριακή, 23 Αύγουστος, 2026
ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

2004: Γιάσερ Αραφάτ, (Μουχάμαντ Αμπντ αλ Ραχμάν αρ Ραούφ αλ Κούντβα αλ Χουσαϊνί, το πραγματικό όνομά του), ηγετική μορφή του παλαιστινιακού αγώνα και πρώτος πρόεδρος της Παλαιστινιακής Αρχής. Σύμφωνα με άλλη εκδοχή, γεννήθηκε στις 24 Αυγούστου. (Γεν. 4/8/1929)

Όσον αφορά τον τόπο γέννησης του Γιάσερ Αραφάτ οι πηγές διίστανται καθώς γεννήθηκε πιθανότατα στο Κάιρο ενώ ο ίδιος υποστήριζε ότι γεννήθηκε στην Ιερουσαλήμ.
Οι Βρετανοί διοίκησαν την Παλαιστίνη από το 1919 έως το 1948. Μετά τον Β’ Παγκόσμιο πόλεμο και το Ολοκαύτωμα ο αριθμός των Εβραίων μεταναστών στην Παλαιστίνη αυξήθηκε εντυπωσιακά. Στις 29 Νοεμβρίου 1947 ο ΟΗΕ ανακοίνωσε σχέδιο για δημιουργία δυο κρατών, ενός Εβραϊκού και ενός Παλαιστινιακού, εδώ άρχισαν και οι διαφωνίες, οι οποίες κατέληξαν σε πολεμική αντιπαράθεση πέντε αραβικών κρατών (Αίγυπτος, Λίβανος, Συρία, Ιορδανία και Ιράκ) από τη μια, με το νεοσύστατο κράτος του Ισραήλ από την άλλη.
Ο Αραφάτ έλαβε μέρος στον πόλεμο στον αραβοϊσραηλινό πόλεμο του 1947-49 και μετά την ήττα των Αράβων επέτρεψε στο Κάιρο.
Από το 1949 έως 1956 σπούδασε μηχανικός στο Πανεπιστήμιο Βασιλιάς Φουάντ Β’ (Πανεπιστήμιο του Καΐρου) της Αιγύπτου.

Συνέχεια

Ο Τζορτζ Τζάρβις, ο γνωστός στους επαναστατημένους Ελληνες ως «καπετάν Γιώργης Ζέρβας, ο Αμερικανός», που είχε πολεμήσει με τον Κολοκοτρώνη στην Τριπολιτσά, είχε μάθει ελληνικά και ενδυθεί την παραδοσιακή φουστανέλα των κλεφτών και αρματολών


Η ΣΤΡΟΦΗ των επαναστατημένων Ελλήνων για βοήθεια στην Αμερική δεν είχε να κάνει μόνο με τις συντηρητικές έως αντιδραστικές διαθέσεις των ανακτοβουλίων της Ευρώπης απέναντι στην ελληνική υπόθεση, αλλά και με το γεγονός ότι μόλις σαράντα χρόνια πριν οι Αμερικανοί 
είχαν πετύχει στον δικό τους αγώνα για ανεξαρτησία έχοντας καταστήσει εαυτούς σύμβολα της ελευθερίας των λαών. Είναι ενδιαφέρον, παρά τα όσα έχουν ως σήμερα γραφεί για τον ευρωπαϊκό φιλελληνισμό, να γνωρίζει κανείς ότι, πλην ελαχίστων περιπτώσεων, στην πλειονότητά τους οι φιλέλληνες ήταν πλάνητες και τυχοδιώκτες, ονειροπόλοι ακόμη και σε περιπτώσεις που έφτασαν ως 
εδώ έρμαια της μοίρας τους και ναυάγια προσωπικών τους επιλογών. Επιπλέον, οι μύθοι που τους συνέδεαν με δήθεν πολιτικές των κυβερνήσεών τους έχουν προπολλού ξεπεραστεί. Κανείς ιστορικός σήμερα δεν αμφισβητεί τους λόγους που οδήγησαν τη Μεγάλη Βρετανία στο να υιοθετήσει απροκάλυπτα εχθρική στάση απέναντι στην ελληνική εξέγερση.

Συνέχεια

Μια πλούσια ζωή, γεμάτη και μαχητική, με αντιθέσεις και θριάμβους, ακούραστη και ανήσυχη: Ο Λούθηρος ήταν επαναστάτης και μεταρρυθμιστής, στοχαστής και δραστήριος, μπροστά από την εποχή του αλλά και φυλακισμένος στο Μεσαίωνα.

Γεννήθηκε στις 10 Νοεμβρίου 1483 στην μικρή πόλη Eisleben και πέρασε τα παιδικά και εφηβικά χρόνια του στο κοντινό Mansfeld. Οι επιχειρήσεις του πατέρα του επέτρεψαν στο Λούθηρο μια καλή εκπαίδευση και το 1501 γράφτηκε στο πανεπιστήμιο του Erfurt. Σύμφωνα με το θρύλο, μια σφοδρή καταιγίδα ήταν η αφορμή για την αποφασιστική καμπή της ζωής του: Μέσα στο φόβο του ορκίστηκε να γίνει μοναχός, αν ξεπερνούσε σώος την κακοκαιρία. Μόλις δύο εβδομάδες αργότερα, στις 17 Ιουλίου 1505, πήγε στο μοναστήρι των Αυγουστίνων ερημιτών στο Erfurt, σπούδασε θεολογία και χειροτονήθηκε παπάς το 1507. Ήταν μια εποχή που ανθούσε το εμπόριο των συχωροχαρτιών: Το σύνθημα ήταν «χρήμα ως αντίτιμο της σωτηρίας της ψυχής» και ο Λούθηρος, ήδη ως νεαρός γιατρός και καθηγητής, κριτικάριζε έντονα αυτή την ανόσια πρακτική. Στις 31 Οκτωβρίου 1517 δημοσίευσε τελικά τις περιβόητες 95 Θέσεις του στο Wittenberg. Προς μεγάλη του έκπληξη, οι Θέσεις του εξαπλώθηκαν γρήγορα στο κοινό – και μετά από λίγο καιρό έφτασαν μάλιστα στη Ρώμη. Το 1518 η ρωμαιοκαθολική εκκλησία ξεκίνησε μια έρευνα κατηγορώντας το Μαρτίνο Λούθηρο ως αιρετικό. Ωστόσο, ο εκλέκτορας της Σαξονίας, Φρειδερίκος ο Σοφός, αντί της προγραμματισμένης ανάκρισης στη Ρώμη, επέβαλλε μια ακρόαση στο Augsburg, η οποία έληξε με μια νυχτερινή απόδραση – ο Λούθηρος αρνήθηκε να ανακαλέσει τις Θέσεις του. Η υπομονή του Πάπα έφτασε στα όριά της, απείλησε το Λούθηρο με αφορισμό και τελικά τον αφόρισε. Ο Λούθηρος είχε άλλη μια ευκαιρία στη Βασιλική Συνέλευση του Worms, όπου ο λαός τον υποδέχτηκε με ζητωκραυγές, ωστόσο και σε αυτή την περίπτωση παρέμεινε σταθερός στις πεποιθήσεις του και τελικά κρύφτηκε στο Wartburg της επαρχίας Eisenach. Στις 13 Ιουνίου 1525, ο Μαρτίνος Λούθηρος παντρεύτηκε την πρώην μοναχή Katharina von Bora. Η μεγάλη οικογένεια του Μαρτίνου Λούθηρου – είχε έξι παιδιά – ζούσε μαζί με θετά παιδιά, συγγενείς, εργαζόμενους και μαθητές στο πρώην μοναστήρι των Αυγουστίνων. Το 1546 ο Λούθηρος κλήθηκε στην ιδιαίτερη πατρίδα του, το Eisleben, για να τερματίσει μια διένεξη για κληρονομικά θέματα και σε αυτό το μέρος τέλειωσε η ζωή του: Στις 18 Φεβρουαρίου ο Μαρτίνος Λούθηρος πέθανε και τρεις ημέρες αργότερα κηδεύτηκε στο Wittenberg – στην ίδια εκκλησία, όπου σχεδόν τρεις δεκαετίες νωρίτερα είχε ανακηρύξει τις βαρυσήμαντες Θέσεις του.

πηγή: germany.travel/gr

Συνέχεια

Ο Μουσταφά Κεμάλ γεννήθηκε στην Πάνω Πόλη της Θεσσαλονίκης το 1881. Ήρθε στον κόσμο από τα χέρια μιας εξισλαμισμένης ελληνίδας μαμής της γειτονιάς του και ότι πρωτοπήγε σε ελληνικό σχολείο στον Λαγκαδά. Το σπίτι του στην γωνία των πάλαι ποτέ οδών Γενή Καπή και Νουμάν Πασά (σήμερα Αγίου Δημητρίου και Αποστόλου Παύλου) αποτελεί το σημαντικότερο μουσείο της νεότερης ιστορίας της Τουρκίας.
Για την καταγωγή του Κεμάλ θρυλούνται πολλά. Είναι βέβαιο ότι δεν έχει μόνο τουρκικό αίμα, πράγμα που ισχυριζόταν ο τελευταίος σουλτάνος, αλλά και πολλοί σύγχρονοι ιστορικοί.

Πρώτος του δάσκαλος υπήρξε ο έλληνας παπάς του χωριού Χρυσαυγή του Λαγκαδά. Στην ίδια περιοχή ο μικρός Μουσταφά έζησε μαζί με τη μητέρα του και την αδελφή του για δύο χρόνια «διώχνοντας τις κάργες» από τα φασουλοχώραφα κάποιου συγγενούς του. Εκεί έμαθε να αγαπά το τυρί με το πετιμέζι, το γιαούρτι και τα αυγά ομελέτα, μια λιτή συνήθεια που κράτησε σε όλη του την ζωή. Στο ίδιο όμως περιβάλλον, την ίδια χρονική περίοδο, εθίστηκε στο αλκοόλ, για να γίνει ισόβιος πότης (και τελικά θύμα) της ρακής, του κονιάκ και της σαμπάνιας.
Το γεγονός αυτό μαρτυρά την ελάχιστη έως ανύπαρκτη προσκόλλησή του στους τύπους του Ισλάμ που πρέσβευε ανέκαθεν ο Κεμάλ.

Συνέχεια

Τη δεκαετία του 1920 οι περισσότεροι Εβραίοι της Γερμανίας ήταν πλήρως ενσωματωμένοι ως Γερμανοί πολίτες. Οι συνθήκες άρχισαν να αλλάζουν μετά τον διορισμό του Αδόλφου Χίτλερ ως καγκελάριου στις 30 Ιανουαρίου 1933. Η κυβέρνηση αμέσως θέσπισε αντισημιτικούς νόμους. Ολο και περισσότεροι Εβραίοι αναζητούσαν άσυλο στο εξωτερικό και έως το καλοκαίρι του 1938 πάνω από 250.000 είχαν αφήσει τη Γερμανία και την Αυστρία. Πάνω από 300.000 εξακολουθούσαν να ψάχνουν καταφύγιο. Οταν στις 7 Νοεμβρίου 1938 ένας νεαρός Πολωνοεβραίος σκότωσε έναν Γερμανό διπλωμάτη στο Παρίσι, οι ναζί είχαν την αφορμή τους για να εξαπολύσουν το πρώτο πογκρόμ κατά των Εβραίων στο Ράιχ. Το βράδυ της 9ης Νοεμβρίου, μέλη των ταγμάτων εφόδου και της νεολαίας του Χίτλερ -πολλοί εκ των οποίων φορούσαν πολιτικά ώστε να εμφανιστεί βάσιμη η θεωρία που ήθελε την έκρηξη βίας λαϊκή έκφραση οργής για τη δολοφονία στο Παρίσι- ξεχύθηκαν στους δρόμους και άρχισαν να καταστρέφουν σπίτια και επιχειρήσεις Εβραίων, καθώς και συναγωγές. Οι ίδιοι οι ναζί ονόμασαν εκείνη τη βραδιά «Νύχτα των Κρυστάλλων», εμπνευσμένοι από τις σπασμένες βιτρίνες. Λίγοι μόνο Γερμανοί πολίτες έλαβαν μέρος στο πογκρόμ, με τους περισσότερους απλώς να παρακολουθούν. Η παθητική αυτή στάση έδωσε στους ναζί το σήμα ότι το γερμανικό κοινό ήταν έτοιμο για πιο ακραία μέτρα.

Συνέχεια

Απαρτχάιντ:  η λέξη στα Αφρικάνικα έχει την έννοια της  διαχώρισης  (κυριολεκτικά, χωρισμού, αναχώρισης) κι επινοήθηκε στη δεκαετία του 1930 από τον Stellenbosch με βάση το Γραφείο Νότιας Αφρικής για τις φυλετικές σχέσεις (SΑΒRA), για να χαρακτηρίσει τη χωριστή ανάπτυξη των φυλών που ζουν στη Νότια Αφρική. Στη  συνέχεια άρχισε να συνδέεται με τη φυλετική πολιτική, που υλοποιήθηκε  από το κυβερνητικό Εθνικό Κόμμα της Δημοκρατίας της Νοτίου Αφρικής, κατά τη  διάρκεια της άσκησης εξουσίας την περίοδο 1948 – 1994.
Η έννοια του Απαρτχάιντ
Ίσως η καλύτερη σύνοψη της πολιτικής του απαρτχάιντ μπορεί  να βρεθεί στο κείμενο της  Διεθνούς Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών,  κατά του απαρτχάιντ στο Sport του 1985:
Η έκφραση «απαρτχάιντ»  σημαίνει ένα θεσμοθετημένο σύστημα φυλετικού διαχωρισμού και τις διακρίσεις για τον καθορισμό και την επικράτηση της κυριαρχίας μιας φυλετικής ομάδας  ατόμων απέναντι  σε μια άλλη φυλετική ομάδα  ατόμων και την οποία συστηματικά καταπιέζει, όπως επιδιώχθηκε στη Νότια Αφρική.
Το Απαρτχάιντ, όπως ασκήθηκε στη Νότια Αφρική, διαρθρώθηκε σε τρεις διαφορετικές βάσεις:
• διαχωρισμός των τμημάτων του πληθυσμού ανάλογα  με τη φυλή  (διαχωρισμός)
• εκμετάλλευση των εγχρώμων προς όφελος μιας προνομιούχας  λευκής ελίτ (διάκριση)
Και
• καταστολή της αντιπολίτευσης στην πολιτική που επιδιώκει να εφαρμόσει τα  παραπάνω (διώξεις)
Το Απαρτχάιντ δεν δηλώνει τα ρατσιστικά αισθήματα και τις πρακτικές, που παραμένουν στις καρδιές , στο μυαλό και στην προσωπική συμπεριφορά πολλών ανθρώπων σε διάφορες κοινωνίες, αλλά περιορίζεται στο να θεσμοθετεί  το ρατσισμό, τις φυλετικές διακρίσεις που επιβάλλονται από τη νομοθεσία και τις πρακτικές που εφαρμόζονται από μια πολιτική κοινότητα. Η φυλή είναι εδώ το βασικό κριτήριο στις επιβαλλόμενες  διαφοροποιήσεις, όσο αφορά στις κοινωνικές, οικονομικές, πολιτικές, νομικές δομές και μέσα σε μια κοινωνία απαρτχάιντ. Οι φυλετικές διακρίσεις αποτελούν ένα ιδιαίτερο τυπικό της κοινωνικής πραγματικότητας και δεν πρέπει να συγχέονται με αυτές τις διακρίσεις που βασίζονται σε εθνικούς, εθνοτικούς, ή θρησκευτικούς λόγους. Μια φυλετική ομάδα συμβατικά ορίζεται με βάση «τα κληρονομικά φυσικά χαρακτηριστικά , τα οποία συχνά ταυτίζονται με μια γεωγραφική περιοχή, ανεξάρτητα από γλωσσικούς, πολιτιστικούς, εθνικούς, θρησκευτικούς ή  άλλους  παράγοντες» (Εισαγγελέας κατά Jean-Paul Akayesu, υπόθεση αριθ. ICTR-96- 4-T, παράγρ. 513 [2, Σεπτεμβρίου 1998]).

Συνέχεια

ΤΑ ΜΗΝΥΜΑΤΑ ΤΟΥ ΚΟΚΚΙΝΟΥ ΟΚΤΩΒΡΗ

Του Κωνσταντίνου ΖΑΓΑΡΑ*

Παραμονές της ενενηκοστής επετείου από την Οκτωβριανή Επανάσταση, θα άξιζε ίσως να συνεχίσουμε μια κουβέντα που το νήμα της ιστορίας άφησε ημιτελή.
Ήταν 25 Οκτώβρη (7 Νοέμβρη με το νέο ημερολόγιο) του 1917 όταν η κοινωνική κατάσταση της Ρωσίας, το πολιτικό κλίμα, οι συσχετισμοί των δυνάμεων, ο πόλεμος που διεξαγόταν από άκρη σ’ άκρη των ευρωπαϊκών εδαφών, η όξυνση των κοινωνικών αντιθέσεων και η αναταραχή που επικρατούσε τότε οδήγησαν σε ένα κοσμοϊστορικό γεγονός που τράνταξε πραγματικά όλη την υφήλιο, δεν ήταν άλλο από την κορύφωση της Οκτωβριανής Επανάστασης με την κατάληψη των χειμερινών ανακτόρων και την ανατροπή της προσωρινής κυβέρνησης. Έκτοτε έχει περάσει ένας αιώνας παρά μια δεκαετία, όπου πολύ νερό έχει κυλήσει στο αυλάκι της παγκόσμιας πορείας με τις εικόνες του τότε να φαντάζουν στο κυρίαρχο μεταμοντερνιστικό κλίμα που ζούμε ως θολή ανάμνηση μιας ξεπερασμένης και άχρωμης περιόδου.

Συνέχεια

«Εμείς ήμασταν το καθεστώς εκείνο το οποίο εμείς εκφράζουμε ιδεολογικά, το καθεστώς της 4ης Αυγούστου του Ιωάννη Μεταξά». (Ν. Μιχαλολιάκος, ΣΚΑΪ, 24/10/2012).

Θυμίζουμε:

1) Ο Μεταξάς ήταν αυτός που το 1936, λίγους μήνες πριν κηρύξει επίσημα τη φασιστική δικτατορία, είχε διοριστεί πρωθυπουργός από τον βασιλιά Γεώργιο και είχε λάβει την ψήφο εμπιστοσύνης όλων των αστικών κομμάτων, αν και το Γενάρη του ίδιου χρόνου στις εκλογές που είχαν προηγηθεί είχε λάβει μόλις 50.000 ψήφους και κατείχε μόλις 7 έδρες στη Βουλή.

Χαρακτηριστική είναι η δήλωση του τότε βουλευτή Ηλείας του Λαϊκού Κόμματος, Βάσου Στεφανόπουλου:

«Χρεωκοπήσαμεν ως κοινοβουλευτισμός, εξεπέσαμεν ως συνέλευσις και χάσαμε τον ψυχικόν σύνδεσμο προς τον λαόν. Διότι τι είδους ψυχικός σύνδεσμος είναι δυνατόν να διατηρηθή όταν ο μεν λαός φωνάζη δεν θέλω να με κυβερνήση ο Μεταξάς, ημείς δε αδιαφορούντες του απαντώμεν: Και όμως θα σε κυβερνήσει ο Μεταξάς».

*

Τόσο… «αντισυστημικός», λοιπόν, ο διορισμένος από τα ανάκτορα και εκλεκτός της άρχουσας τάξης Μεταξάς. Όσο και οι χρυσαυγίτες απόγονοί του…

Συνέχεια

Σαν σήμερα 5 Νοεμβρίου 1959, ο ναζί εγκληματίας πολέμου Μαξ Μέρτεν, που τον Φεβρουάριο του εν λόγω έτους μετά την σύλληψη του είχε οδηγηθεί σε δίκη στην Ελληνική δικαιοσύνη, απελευθερώνεται από τις ελληνικές αρχές.

Ο Μαξ Μέρτεν (1911-1976) ήταν Γερμανός ανώτατος εισαγγελέας της Ναζιστικής Γερμανίας που έφερε τον βαθμό του λοχαγού.  Κατά το Β’ Παγκόσμιο πόλεμο υπηρέτησε στη Σερβία και την Ελλάδα  ως ανώτερος δικαστικός σύμβουλος των εκεί γερμανικών στρατιωτικών διοικήσεων (Κομαντατούρ).

Στην Ελλάδα ήλθε τον Απρίλιο του 1942, ένα χρόνο μετά τη γερμανική εισβολή, συνοδευόμενος από τον υπασπιστή του, Μάισνερ, με τον οποίο και εγκαταστάθηκε στη Θεσσαλονίκη τη διετία 1942-1944, όπου και ανέλαβε τη γενική εποπτεία της δίωξης των Εβραίων της Μακεδονίας, σύμφωνα με την από 7 Ιουλίου 1942 σχετική διαταγή της Κομαντατούρ «περί μέτρων κατά των Εβραίων και των περιουσιών αυτών» και θεωρουνταν  ο κύριος υπεύθυνος της γενοκτονίας των Εβραίων της Θεσσαλονίκης, διατάσσοντας τη μεταφορά περίπου 45.000 ατόμων στο στρατόπεδο συγκέντρωσης του Άουσβιτς, καθώς και την ευθύνη της λεηλασίας των περιουσιών τους, μέχρι και τυμβωρυχίας του εβραϊκού νεκροταφείου, που υπολογίσθηκε ότι ξεπερνούσαν σε αξία το τεράστιο για την εποχή εκείνη ποσό των 125.000.000 χρυσών φράγκων. Εξ αυτών και αποκαλούνταν «Δήμιος της Θεσσαλονίκης», ή «Χασάπης της Θεσσαλονίκης».

Συνέχεια

Είναι ίσως η διασημότερη φωτογραφία του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, τραβηγμένη από τον σπουδαίο Γιουτζίν Σμιθ. Σ’ αυτήν αποτυπώνεταιο ανώνυμος Αμερικάνος φαντάρος που πολέμησε για την ελευθερία. Όμως αυτός ο Αμερικανός φαντάρος ήταν ο… Έλληνας Ευάγγελος Κλωνής!

Ο Ευάγγελος Κλωνής γεννήθηκε στον Άγιο Γεώργιο της κοινότητας Πάστρας στην Κεφαλλονιά στις 28 Οκτωβρίου του 1916. Ήταν το δεύτερο παιδί μιας φτωχής οικογένειας που συνολικά θα αποκτούσε οκτώ. Παράτησε το σχολείο στην Τρίτη Δημοτικού.

Στα 14 του μετακόμισε στην Αθήνα, όπου δούλευε ο μεγαλύτερος αδερφός του. Εκεί δούλεψε σαν εισπράκτορας στο λεωφορείο ενός άλλου Κεφαλλονίτη, του Γεράσιμου Αρσένη: Φορούσε την άσπρη του στολή και έκοβε τα εισιτήρια.

Ότι έβγαζε το έστελνε στη μητέρα του, αλλά τα λεφτά ήταν λίγα. Μια μέρα, όταν ήταν 16 χρονών, το λεωφορείο είχε σταματήσει στον Πειραιά, και ο Βαγγέλης είδε κάτι ναύτες να μεταφέρουν ψώνια σ’ ένα καράβι. Πηγαίνει αμέσως στον Αρσένη, του δίνει τις εισπράξεις της ημέρας και του ανακοινώνει ότι θα φύγει για την Αμερική.

Πήγε στο κρεοπωλείο, φορτώθηκε ένα κομμάτι κρέας, μπήκε σκυφτός στο καράβι και κρύφτηκε στα αμπάρια. Μετά από αρκετές περιπέτειες και με τη βοήθεια του επίσης… Κεφαλλονίτη καπετάνιου ο Βαγγέλης κατέληξε στο Λος Άντζελες.

Συνέχεια
Προηγούμενο1...341342343...350Επόμενο Σελίδα 342 από 350

Η ΑΠΟΨΗ ΜΑΣ/ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ

© 2012-2026 | Κίνηση «Απελάστε το Ρατσισμό»