ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Πορεία προς τη Ρώμη (Marcia su Roma) ονομάστηκε η πορεία που έκαναν οι μελανοχίτωνες του Μπενίτο Μουσολίνι προς την πρωτεύουσα της Ιταλίας, Ρώμη προκειμένου να καταλάβουν την εξουσία. Η “πορεία” διήρκεσε από τις 22 ως τις 28 Οκτωβρίου 1922 και κατάληξε στην άνοδο του Μουσολίνι στην εξουσία, στην οποία παρέμεινε επί 21 έτη.

Ο Μουσολίνι είχε ιδρύσει το Φασιστικό Κόμμα στην Ιταλία τον Μάρτιο του 1919. Στις εκλογές του Νοεμβρίου 1919 το Κόμμα υπέστη ήττα και δεν κατάφερε να εκλέξει αντιπρόσωπο στο Κοινοβούλιο. Δεν συνέβη όμως το ίδιο στις εκλογές του 1921, οπότε ο Μουσολίνι εκλέχτηκε μέλος του ιταλικού κοινοβουλίου.

Στην Ιταλία υπήρχε κοινωνική δυσαρέσκεια, που προερχόταν από τον φόβο της μεσαίας τάξης για τη “σοσιαλιστική επανάσταση” αλλά και από τα πενιχρά οφέλη που αποκόμισε η χώρα ύστερα από την Συνθήκη των Βερσαλλιών που τερμάτισε τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Η όλη ατμόσφαιρα ήταν ευνοϊκή για την άνοδο του Μουσολίνι και των φασιστών του στην εξουσία. Ήδη οι ομάδες της παραστρατιωτικής οργάνωσης των Μελανοχιτώνων που είχε δημιουργήσει ο Μουσολίνι δρούσαν τρομοκρατικά σε όλη τη χώρα. Στις 3 και 4 Οκτωβρίου του 1922 εισέβαλαν στη Γένοβα, το Λιβόρνο και την Ανκόνα και εγκαθίδρυσαν τοπικές φασιστικές διοικήσεις. Στη χώρα επικρατεί αναταραχή, που προοιωνίζει εμφύλιο πόλεμο, ενώ οι διαδοχικές κυβερνήσεις των Τζοβάννι Τζιολίτι (Giovanni Giolitti), Ιβανόε Μπονόμι (Ivanoe Bonomi) και Λουίτζι Φάκτα (Luigi Facta) δεν ανακόπτουν την πορεία προς την εκτροπή. Στις 22 Οκτωβρίου 1922 οι ηγέτες του φασιστικού κόμματος προετοιμάζουν εξέγερση για τις 28 του μήνα, στην οποία θα λάβουν μέρος ένοπλοι μελανοχίτωνες που θα συγκεντρωθούν στα περίχωρα της Ρώμης και στην συνέχεια θα βαδίσουν κατά της πόλης και θα καταλάβουν στρατηγικά σημεία. Το σχέδιο προέβλεπε ειδικότερα:

Ποιος ήταν ο Λεβ Νταβίντοβιτς Τρότσκι;

Είναι εξαιρετικά δύσκολο να γράψει κανείς γι’ αυτόν τον άνθρωπο. Η προσωπικότητά του είναι πολύπλοκη, πολύπλευρη, αντιφατική. Η δημιουργική του κληρονομιά είναι τεράστια. Μόνο για τα χρόνια 1924-1927, το δημοσιευμένο έργο του απλωνόταν ήδη σε δώδεκα τόμους (δεκατέσσερα βιβλία), και ήταν κάθε άλλο παρά πλήρες.

Αυτή τη στιγμή γίνονται προετοιμασίες στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας για την έκδοση μιας συλλογής των έργων του που θα καταλαμβάνει από 80 έως 100 τόμους. Η βιβλιογραφία που είναι αφιερωμένη σ’ αυτόν αποτελείται επίσης από δεκάδες βιβλία και άρθρα. Αλλά αυτή δεν είναι παρά η μια πλευρά του ζητήματος. Η άλλη είναι το γεγονός ότι υπάρχουν πολλοί ανάμεσά μας που επιμένουν να πιστεύουν ότι έχουν μάθει τα πάντα γι’ αυτόν τον άνθρωπο εδώ και πολλά χρόνια, παρόλο που δεν έχουν καθόλου υπόψη τους αυτό το άφθονο υλικό. Το λάθος, φυσικά, δεν βαραίνει τον αναγνώστη αλλά εκείνους που, ξεκινώντας από τα τέλη της δεκαετίας του1920, τον έθρεψαν με ψευτοθεωρητικά υποκατάστατα, προτιμώντας να θεμελιώσουν την κοινωνία όχι στη βάση της συναίνεσης, την οποία πετυχαίνει κανείς στην πορεία μιας ελεύθερης διαμάχης ανάμεσα σε συνεργάτες, αλλά ουσιαστικά, στη βάση των ιδεών των μπακουνικών εκδόσεων της Ένωσης Λαϊκών Αντιποίνων («Ναρόντναγια Ρασπράβα»), όπου, κατά την έκφραση των Κ. Μαρξ και Φ. Έγκελς, η σκέψη και η επιστήμη απαγορευόταν κατηγορηματικά για τη νεολαία ως «εγκόσμιες δραστηριότητες ικανές να σπείρουν αμφιβολίες απέναντι στην παν-καταστροφική ορθοδοξία».

Ο φωτογράφος της φρίκης του ναζισμού στο κολαστήριο του Άουσβιτς Βίλχελμ Μπράσε έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 95 ετων. Οι φωτογραφίες του Μπράσε, πρώην κρατούμενου στο Άουσβιτς, αποτέλεσαν ένα πολύτιμο και ταυτόχρονα ανατριχιαστικό ιστορικό χρονικό για τις φρικαλεότητες που διαπράττονταν στο κολαστήριο.

Όπως και συνολικά για την κοινωνία, οι ναζί φαντάζονται και σχεδιάζουν «στρατόπεδα συγκέντρωσης» για τους «αποκλίνοντες» από την παρακμιακή τους «τέχνη», αλλά και δεσμοφύλακες για τις ιδέες, τις συνειδήσεις, την κουλτούρα, την τέχνη. Είναι γι’ αυτό που η πάλη ενάντιά τους πρέπει να γίνει -εκτός απ’ όλα τα’ άλλα- και με το όπλο της τέχνης της δημιουργίας και της χειραφέτησης.

Σαν άρχισε να πέφτει η νύχτα της 10ης Μαΐου του 1933, ξεκίνησε μια τελετή στην πλατεία της Όπερας του Βερολίνου. Οι συγκεντρωμένοι φοιτητές ήταν επίσημα ντυμένοι με το κουστούμι του σωματείου τους. Ιερείς κρατούσαν αναμμένους πυρσούς, που η εξαγνιστική φωτιά τους σκόρπιζε στο σκοτάδι τη μαγεία θρησκευτικής τελετουργίας. Το πλήθος στεκόταν παράμερα συμμετέχοντας με ιαχές. Είχε έρθει η ώρα του εξιλαστήριου ολοκαυτώματος. Τα προς θυσία μιαρά βιβλία είχαν μεταφερθεί με καμιόνια κι είχαν ραντισθεί με βενζίνη για να λαμπαδιάσουν ευκολότερα. Είκοσι χιλιάδες τόμοι κάηκαν, κι ο Γκέμπελς κλείνοντας την τελετή αναφέρθηκε μ’ ενθουσιασμό στην αναγέννηση της Γερμανίας. Από την πυρά όπου θα κατακαίγονταν τα εβραιομπολσεβικικά μιάσματα θ’ αναδυόταν ο φοίνικας του νέου, καθαρού γερμανικού πνεύματος… Ακόμη κι η επιλογή του Μάη ως μήνα εκκίνησης της καθαρτήριας διαδικασίας δεν ήταν τυχαία: η αναγέννηση επιτελείται την άνοιξη!
Τον Οκτώβρη του 1817, Γερμανοί φοιτητές συγκεντρώθηκαν στον πύργο του Βάρτμπουργκ με αφορμή τον εορτασμό των 300 χρόνων της Μεταρρύθμισης κι επαναλαμβάνοντας συμβολικά την κίνηση του Λούθηρου, έκαψαν όχι βιβλία αλλά σωρούς χαρτιών όπου είχαν γράψει τίτλους βιβλίων και τα ονόματα των συγγραφέων τους. Ωστόσο, το Μάη του ’33, καίγοντας οι Ναζί αληθινά βιβλία, άνοιξαν το δρόμο προς τη φυσική εξόντωση του αντιπάλου. Η διοργάνωση τούτου του ολοκαυτώματος συμπίπτει λίγο-πολύ με το άνοιγμα του πρώτου στρατόπεδου συγκέντρωσης στη Γερμανία.

…με αφορμή την προβολή της ταινίας «Ακόμα και η βροχή»  την Πέμπτη στις 25 Οκτώβρη στο Πνευματικό Κέντρο «Γιάννης Ρίτσος» στο Αιγάλεω (Δημαρχείου 17 και Κουντουριώτου) λίγα λόγια για το μαχητικό κίνημα κατά της ιδιωτικοποίησης του νερού στη Βολιβία και την ηγετική μορφή του κινήματος, Όσκαρ Ολιβέρα ή αλλιώς ο «επαναστάτης του νερού στη Βολιβία»

Κάπου στη δεκαετία του ’60, στη μακρινή Βολιβία της Λατινικής Αμερικής, ο μικρός Οσκαρ είδε μια φωτογραφία που έδειχνε Ελληνες θαλασσινούς. Του έκανε μεγάλη εντύπωση το καπέλο που φορούσαν.

Εδώ και 12 χρόνια συμμετέχει ενεργά σε ένα κίνημα άμεσης δημοκρατίας, που κατάφερε να ακυρώσει τα σχέδια των διεθνών τραπεζών και της τότε κυβέρνησης για ιδιωτικοποίηση των υδάτινων πόρων.Οταν έγινε 16 ετών, ξεκίνησε να δουλεύει στα ορυχεία και επτά χρόνια αργότερα σε μηχανουργείο. Σήμερα, στα 56 του, φορά πάντοτε ένα καπέλο σαν εκείνο που είχε δει στη φωτογραφία. «Οταν θέλω να περνώ απαρατήρητος, απλώς το βγάζω», λέει χαμογελώντας. Εχει όμως καταφέρει πολύ περισσότερα, καθώς εδώ και 12 χρόνια συμμετέχει ενεργά σε ένα κίνημα άμεσης δημοκρατίας, που κατάφερε να ακυρώσει τα σχέδια των διεθνών τραπεζών και της τότε κυβέρνησης για ιδιωτικοποίηση των υδάτινων πόρων. «Τότε που θέλησαν να μας απαγορεύσουν να μαζεύουμε ακόμη και το νερό της βροχής»!

«…Ολόκληρη η ιστορία της προόδου της ανθρώπινης ελευθερίας δείχνει ότι όλες οι παραχωρήσεις που έγιναν προς όφελος της μέχρι τώρα έγιναν με αγώνες…Χωρίς αγώνες δεν υπάρχει πρόοδος. Εκείνοι που λένε ότι υποστηρίζουν την ελευθερία και, παρόλα

αυτά, απορρίπτουν την αγωνιστική δράση είναι άνθρωποι που θέλουν να θερίσουν χωρίς να σπείρουν. Θέλουν βροχή χωρίς κεραυνούς και αστραπές. Θέλουν ωκεανό χωρίς τον τρομακτικό βρυχηθμό των κυμάτων του. Ο αγώνας μπορεί να είναι πνευματικός ή και σωματικός. Μπορεί να είναι και τα δύο, αλλά πρέπει να είναι αγώνας. Η εξουσία δεν παραχωρεί τίποτα χωρίς απαίτηση. Δεν το έκανε ποτέ και δε θα το κάνει ποτέ..».

Φρέντερικ Ντάγκλας σε μια ομιλία του το 1857

(“Ο Φρέντερικ Ντάγκλας ήταν Αφρικανός σκλάβος που τον έστειλαν στην Βαλτιμόρη να δουλέψει ως υπηρέτης και ως εργάτης ναυπηγείου. Κατόρθωσε να μάθει μόνος του γραφή και ανάγνωση το 1838 σε ηλικία 21 ετών. Απέδρασε στον αμερικανικό βορρά και έγινε διάσημος ρήτορας, συγγραφέας και εκδότης εφημερίδας. Αναφέρει πολλά για το καθεστώς της δουλείας στις ΗΠΑ και την προσπάθεια κατάργησή της στην αυτοβιογραφία του “Narrative of the life of Frederick Douglass”)

του Διονύση Ελευθεράτου

Μια εξωφρενική «μόδα» των τελευταίων ετών τείνει να περιβάλλει με ιδιότυπο φωτοστέφανο τους πραξικοπηματίες της 21ης Απριλίου 1967!

Απόρροια του αναπόφευκτου θυμού, αναμεμειγμένου όμως με άγνοια ή και σκοπιμότητα, η πολιτική (;) αυτή «μόδα» παράγει τη θεωρία ότι κατά την επταετή δικτατορία τέθηκε σε γύψο και… η διαφθορά. Ότι η χούντα φρουρούσε, σαν κέρβερος, το δημόσιο χρήμα και τις αρχές της «χριστής διοίκησης»…

Οι ίδιοι οι συνταγματάρχες δεν θα μπορούσαν να φανταστούν ότι στον 21ο αιώνα έμελλε να μνημονεύονται με … επαίνους. «Εκείνοι τουλάχιστον δεν έκλεψαν», «δεν έκαναν περιουσίες», «ε, ρε Παπαδόπουλο που χρειάζονται τα σημερινά λαμόγια»… Από το 2010 κι εντεύθεν οι έπαινοι επεκτάθηκαν και στα της οικονομίας: «Επί χούντας ο κόσμος έτρωγε ψωμάκι», «αν δεν μιλούσες ζούσες καλά», «τότε δεν υπήρχε οικονομική κρίση στην Ελλάδα, όπως σήμερα». Λες και γνώρισε η μεταπολεμική Ευρώπη γενική κρίση ανάλογη της σημερινής, μέχρι το 1973…

Θα ασχοληθούμε με τον πρώτο μύθο, αυτόν που σχετίζεται με τη διαφθορά. Για το δεύτερο επιφυλασσόμαστε – όλο και κάποια επέτειος θα μας δώσει αφορμή.

Δόξα στην πρώτη σου ψυχή και νου, τον Άρη

Τον πρώτο καπετάνιο σου κι άξιο μπροστάρη
Που όντας επέσαν όλοι, υψώθη σπάθα πρώτη
ενάντια στον εχθρό κι ενάντια στον Προδότη.
Κώστας Βάρναλης, “Λεβεντομάνα Ρούμελη”, 1944
Στα μέσα του Οκτώβρη του 44  η  Λαμία   βρίσκονταν ακόμα υπό Γερμανική κατοχή. Όμως η  ώρα της λευτεριάς δεν  ήταν μακριά. Τα βράδια ακούγονται εκρήξεις πυρομαχικών καθώς οι Γερμανοί που ετοιμάζονται για υποχώρηση, τα ανατινάζουν για να μην πέσουν στα χέρια του λαϊκού στρατού.
Ο ΕΛΑΣ Ρούμελης συνεχίζει να μάχεται ενάντια στα χιτλερικά στρατεύματα και να απελευθερώνει πόλεις και χωριά. Στις 17 Οκτώβρη το πρωί,  μία μόλις μέρα πριν την απελευθέρωση της Λαμίας, ομάδα της ΧΙΙΙης Μεραρχίας του ΕΛΑΣ συγκρούστηκε με τους Γερμανούς στη Μεγάλη Βρύση όπου σκοτώθηκαν εννέα μαχητές οι: Αθανάσιος Ψωμάς (Λαμία), Δημήτριος Βάρσος (Λαμία), Ηλίας Δεβεσιάδης (Λαμία), Θωμάς Παπαδημητρίου (Στυλίδα), Ιωάννης Γιαννούτσος (Στυλίδα), Γιώργος Μανωλόπουλος (Λαμία), Ιωάννης Πανούτσος (Λαμία), Τζινάβας (Λαμία) και Θανάσης Ψωμάς που τραυματίστηκε σοβαρά και υπέκυψε αργότερα στα τραύματα του (Λαμιακός Τύπος, Τρίτη 18 Οκτώβρη, σελ.4). Το απόγευμα μπήκε στη Λαμία μια ομάδα ΕΣ-ΕΣ και  είδε στη σιδηροδρομική γραμμή  δύο νεαρούς συμπολίτες μας  τον Δαϊτσιώτη Αργύρη και  Γαϊτάνη Κώστα. Τους κυνήγησαν,  έπιασαν τον Κώστα Γαϊτάνη και τον εκτέλεσαν επί τόπου λίγο πριν σημαλινουν οι καμπάνες της λευτεριάς.
Στις 18 Οκτώβρη το βράδυ, οι τελευταίοι Γερμανοί στρατιώτες εγκαταλείπουν τη Λαμία κάτω από το σφυροκόπημα των τμημάτων της ΧΙΙΙ Μεραρχίας  που τα ξημερώματα μπαίνουν στη Λαμία, ελευθερωτές. Την πόλη πρωτοπάτησε το σύνταγμα του Θύμιου Ζούλα με τον καπετάνιο του ΕΛΑΝ Σωτήρη Μπεγνή  αλλά σχεδόν ταυτόχρονα από την άλλη είσοδο της πόλης έμπαινε το τμήμα του Νικηφόρου (Δημήτρης Δημητρίου) με τον καπεταν-Ατρόμητο (Δημήτρης Καπερώνης). Στις 19 Οκτώβρη στη Λαμία έφτασε και  το ΙΙΙ τάγμα του 42ου  συντάγματος του Φώτη Βερμαίου (Φοίβος Γρηγοριάδης) με τον καπετάνιο του Περικλή (Γιώργο Χουλιάρα) και το 36ο σύνταγμα της ΧΙΙΙ Μεραρχίας από Άμφισσα (Παπακόγκας Κ., &Καταρίδης Ν., 2006:21).

Στις δυο μεγαλες τους προσπαθειες (το 1971 και το 1973) να αποκτησουν φωνη και μαζικο ερεισμα, οι Γαλλοι νεοφασιστες ηρθαν αντιμετωποι με ενα πλατυ μετωπο ακροαριστερων οργανωσεων, το οποιο, κατω απο το συνθημα «συντριψτε τη φαια πανουκλα», κινηθηκε σε διαταξη μαχης για την αμεση ματαιωση των φασιστικων συγκεντρωσεων. Βιαιες συμπλοκες χιλιαδων διαδηλωτων – με την αστυνομια κυριως, που προστατευε τις συγνεντρωσεις- ειχαν σαν αποτελεσμα την απαγορευση των οργανωσεων που συμμετειχαν στο αντιφασιστικο μετωπο, καθως και της ακροδεξιας οργανωσης Νεα Ταξη. Η δυναμικη αυτη επανεμφανιση μετα το Μαη του ’68 των πιο σκληροπυρηνικων ακροδεξιων ανακοπηκε, και απορροφηθηκε ως ενα βαθμο απο το κομμα του Λε Πεν, ενω η κυρια συνιστωσα του μπλοκ των αντιφασιστων, η «τροτσκιστικη» Ligue Communiste, ανασυσταθηκε μετα απο τρεις μηνες παρανομιας με αλλο ονομα. Σημερα υπαρχει ως Νεο Αντικαπιταλιστικο Κομμα. Η ακραια πολωση της εποχης εκεινης ειχε βαθειες ριζες που εφταναν μεχρι τον πολεμο της Αλγεριας και την αντιπαραθεση με τις ισχυρες παρακρατικες οργανωσεις που εναντιωνονταν στην προθεση της κυβερνησης του Στρατηγου De Gaulle να τερματισει τον αποικιοκρατικο της πολεμο.