του Τηλέμαχου Χορμοβίτη

Ένας μύθος περιβάλλει τον πρώτο Κυβερνήτη της Ελλάδας, τον Ιωάννη Καποδίστρια! Ο μύθος αυτός , που προωθεί τόσο η κρατική εκπαίδευση, όσο και η συντριπτική πλειοψηφία του ελληνικού πνευματικού κόσμου, πάει κάπως έτσι : o «φωτισμένος», «οραματιστής» και «ανιδιοτελής» Καποδίστριας, που προσπάθησε «να φτιάξει κράτος», αλλά τον δολοφόνησαν οι «σατανικοί» κοτσαμπάσηδες, που έβλεπαν να απειλούνται τα προνόμια τους। Αν είχαν αφήσει τον κόντε Καποδίστρια να ολοκληρώσει το θεάρεστο έργο του, τώρα θα ήμασταν Ευρώπη, συνεχίζουν οι υμνητές του. Βέβαια, αναρωτιέμαι αν οι θαυμαστές του Καποδίστρια , εκστασιάζονται το ίδιο και με τις αυταρχικές πολιτικές του.

Κατά τη διάρκεια της θητείας του , ο Ιωάννης Καποδίστριας, πρώην Υπουργός Εξωτερικών του τσάρου, στενά συνδεδεμένος με το πατερναλιστικό και ρωσόφιλο Ρώσικο Κόμμα, απαίτησε και πέτυχε να αναστείλει την ισχύ του φιλελεύθερου συντάγματος της Τροιζήνας . Ενίσχυσε την εκτελεστική εξουσία και αποδυνάμωσε συστηματικά κάθε δύναμη που θα μπορούσε να της σταθεί σαν αντίβαρο. Έτσι ο ρόλος της εθνοσυνέλευσης έγινε απλά διακοσμητικός και η τοπική αυτοδιοίκηση πέρασε κάτω από τη διοίκηση κυβερνητικών επιτρόπων. Για τη συγκεντρωτική λογική του Καποδίστρια, μια οικοδόμηση του ελληνικού κράτους με βάση τη μετεξέλιξη των παραδόσεων της κοινοτικής και επαρχιακής αυτοδιοίκησης θεωρούνταν απειλή, γιατί φοβόταν πως έτσι θα περιορίζοταν η ισχύς της κεντρικής εξουσίας.

Edward Palmer Thompson (Ε.Π. Τόμσον, 3 Φεβρουαρίου 1924 – 28 Αυγούστου 1993)

Ο Ε.Π. Τόμσον, που γεννήθηκε στο Άπεργουικ της πόλης Γουώρσεστερ της Αγγλίας, θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους κοινωνικούς ιστορικούς της Ευρώπης. Δεν ήταν, όμως, επιστήμονας των τεσσάρων τοίχων αλλά, πάνω απ’ όλα, πολιτικός ακτιβιστής, με την έννοια του πολίτη που αγωνίζεται με μορφές άμεσης δράσης για ένα συγκεκριμένο θέμα. Συμμετείχε στην καθιέρωση της βρετανικής Νέας Αριστεράς στη δεκαετία του 1950 και στη δεκαετία του 1980 συγκαταλεγόταν μεταξύ των κορυφαίων Ευρωπαίων αντιπυρηνικών ακτιβιστών.

Η οικογένειά του ήταν ιεραπόστολοι της εκκλησίας των Μεθοδιστών. Στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο υπηρέτησε στην Αφρική και στην Ιταλία ως επικεφαλής ουλαμού τεθωρακισμένων. Μετά τον πόλεμο πήρε πτυχίο Master το Πανεπιστημίου του Καίμπριτζ όπου και είχε οργανωθεί στο Βρετανικό Κομμουνιστικό Κόμμα. Έχοντας ιδιαίτερα οικρές εμπειρίες από τον πόλεμο, πρωτοστάτησε στο Κίνημα Ειρήνης και Αφοπλισμού, καθώς και στις εργατικές κινητοποιήσεις. Δίδαξε βραδινά μαθήματα εργατικής ιστορίας στο Πανεπιστήμιου του Ληντς και εκεί διενήργησε την έρευνα για το πρώτο βιβλίο του, που ήταν η βιογραφία του Γουίλιαμ Μόρις, σοσιαλιστή ηγέτη του συνδικάτου βιοτεχνικών εργατών του 19ου αιώνα. Το 1948 παντρεύτηκε την επίσης ιστορικό και κομμουνίστρια Ντόροθι Σέιλ και έμειναν στην ιστορία ως ένα από τα πιο ταιριαστά επιστημονο-πολιτικά ζεύγη της Αριστεράς. Το 1956 εξοργίστηκε με τη Σοβιετική επέμβαση στην Ουγγαρία και την καταστολή της εξέγερσης των Ούγγρων εργατών που είχαν ιδρύσει τα εργατικά συμβούλια στις επιχειρήσεις. Αποχώρησε από το ΒΚΚ και συνίδρυσε την Επιθεώρηση της Νέας Αριστεράς, που συνεχίζει να εκδίδεται κάθε μήνα συμβάλλοντας τα μέγιστα στην ανάπτυξη εργατικής, πολιτισμικής και σοσιαλιστικής θεωρίας.