Ο Χασάν είναι ένας νεαρός άντρας από το Ιράκ. Πέρασε το 2014 στην Ευρώπη από το Βαλκανικό πέρασμα όταν αυτό ήταν ακόμη ανοικτό. Τουρκία, Μυτιλήνη, Αθήνα, Σκόπια και μετά περπάτησε για έναν μήνα μέχρι που έφτασε στη Γερμανία. Εκεί έζησε για λίγο ως ασυνόδευτος. Μετά έφτιαξε τα χαρτιά του, έμαθε τη γλώσσα, έπιασε δουλειά ως οδηγός, παντρεύτηκε, έκανε δυο παιδάκια.«Ώστε πέρασες από Ελλάδα, Χασάν!» τον ρώτησε η φίλη μου. «Όχι από Ελλάδα. Από «Mαταλίνη!» διευκρίνισε.
Και αυτή την απάντηση τη συναντούσαμε πολύ συχνά τότε εκείνα τα χρόνια του μεγάλου προσφυγικού κύματος. Τότε μέσα σε όλο αυτό το μεγάλο χάος, όλοι αυτοί οι άνθρωποι που πέρασαν από το Αιγαίο, δεν ήξεραν που βρίσκονταν: Τουρκία; Ελλάδα; Μυτιλήνη ή Ματαλίνη; δεν ήξεραν και δεν είχε σημασία γιατί ο μόνος στόχος ήταν να φύγουν όσο τω δυνατόν πιο γρήγορα για τη Γερμανία, όπου ήταν και συνεχίζει να είναι η γη της επαγγελίας για όλους αυτούς τους ανθρώπους.
Η Ελλάδα ποτέ δεν ήταν ούτε θα είναι ο τελικός προορισμός. Εάν η Ελλάδα δεν εισέπραττε χρήματα για να είναι το προσφυγικό ανάχωμα της Ευρώπης και εάν αύριο άνοιγαν τα σύνορα, αυτοί οι άνθρωποι που έχουν κολλήσει στην Ελλάδα, θα έφευγαν τρέχοντας και δεν θα γύριζαν ούτε να κοιτάξουν πίσω τους. Η Ελλάδα έστησε μια ανθρωπιστική βιομηχανία με τα χρήματα που της έδωσε η Ευρώπη αλλά δεν επένδυσε καθόλου στην κοινωνική ένταξη και στην αξιοποίηση όλης αυτής της κινητικότητας προς όφελός της. Ποτέ δεν ήταν στόχος η ένταξη αυτών των ανθρώπων. Το μόνο ενταξιακό που λειτούργησε μέσα από πολλά γραφειοκρατικά αδιέξοδα, ήταν η ένταξη τους στο ελληνικό σχολείο. Τίποτε άλλο.
Γιατί όλοι οι πρόσφυγες μετανάστες θέλουν να πάνε στη Γερμάνια; Το ταξίδι μου αυτό ήταν πολύ διαφωτιστικό.
Είναι όντως η γη της επαγγελίας η Γερμανία για τους πρόσφυγες; Είναι το πρότυπο της ένταξης και της αποδοχής; Σε αυτές τις συζητήσεις δεν είναι δόκιμο να ψάχνουμε το τέλειο. Δεν υπάρχει. Μιλάμε για ότι δεν κάνει η Ελλάδα.
Από ότι μου μεταφέρουν οι άνθρωποι που συνομίλησα αυτές τις ημέρες, όχι η Γερμανία δεν είναι η τέλεια περίπτωση ενταξιακής πολιτικής. Υπάρχει διάχυτος ρατσισμός στην κοινωνία. Τον έζησα κι εγώ προχθές στο τρένο όταν άνθρωποι δυσανασχετούσαν που απλά εμείς ως ξένοι μιλούσαμε και αναπνέαμε δίπλα τους. Μου μίλησαν για πολλές ιστορίες όπου επίμονα χάνονταν φάκελοι με αιτήσεις για υπηκοότητα ή αλλά σοβαρά έγγραφα.
Η Γερμανία όμως είναι μία χώρα πρόνοιας όπου κάτω από το βάρος του ολοκαυτώματος, που ακόμη τους βαραίνει και τους πληγώνει, έχει φτιάξει δομές και δίκαιες νομοθεσίες για να υποδέχεται, να υποστηρίζει και να προστατεύει κάθε ευαλωτότητα. Τα σχολεία δεν κάνουν διακρίσεις το ίδιο και το υγειονομικό σύστημα. Τους ανάπηρους και τους ευάλωτους ανεξάρτητα από το νομικό προφίλ αισθάνεται το ηθικό χρέος να τους φροντίσει με υπηρεσίες και με επιδόματα. Έχει και αυτή την γραφειοκρατία της, έχει και αυτή τους δύστροπους κρατικούς υπαλλήλους, αλλά ειδικά για τους πρόσφυγες και τους μετανάστες, επενδύει με κάθε τρόπο για την αξιοποίησή τους.
Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα στο πως η Γερμανία βάζει βαθειά το χέρι στην τσέπη και επενδύει στους μετανάστες, είναι η χρήση της μητρικής τους γλώσσας. Ενώ στην Ελλάδα η χρήση της μητρικής γλώσσας στο σχολείο θεωρείτε ανθελληνική πρακτική, στο κρατίδιο που βρίσκομαι αυτή τη στιγμή, Βόρεια Ρηνανία Βεστφαλία, ανάλογα με τις ανάγκες του μαθητικού πληθυσμού, προσφέρονται μαθήματα μητρικής γλώσσας σε 30 διαφορετικές γλώσσες και διαλέκτους, ενώ προσφέρεται μέχρι και η δυνατότητα πιστοποίησης για την απόκτηση διπλώματος.
Η Γερμανία είναι μια μεγάλη μηχανή που για να δουλέψει χρειάζεται πόρους. Και οι άνθρωποι είναι πόροι. Και η Γερμανία τους χρειάζεται. Και το ξέρει. Και αυτός είναι και ο βασικός λόγος που υποδέχθηκε 1.000.000 πρόσφυγες από το 2014 και συνεχίζει να υποδέχεται. Οδηγοί, υπάλληλοι, στην παραγωγική αλυσίδα, στα εμπορικά, όπου και αν στραφείς θα δεις μετανάστες εργαζόμενους. Αλλά και μετανάστες με αυξημένα προσόντα σε σχολεία, πανεπιστήμια, νοσοκομεία. Ένα από τα παιδιά μου από το Σχιστό που συνάντησα αυτές τις ημέρες, ετοιμάζεται να δώσει εξετάσεις για να εργαστεί ως ανώτερη κρατική υπάλληλος.
Η Γερμανία συνεχίζει να χρειάζεται προσωπικό και γι αυτό γίνεται θελκτική. Και οι πρόσφυγες από την Ασία και την Αφρική αλλά και μετανάστες από ευρωπαϊκές χώρες όπως και η Ελλάδα, το ξέρουν γι αυτό και συνεχίζουν να έρχονται.
Είναι η ιδανική η πολιτική ένταξης αυτή που έχει η Γερμανία; Στους Ελληνες μετανάστες και στους πρόσφυγες που πέρασαν από την Ελλάδα υπάρχει ένα παράπονο. Το άκουσα σε αυτήν την επίσκεψη, το ακούμε και χρόνια τώρα.
Πως η κοινωνική ζωή τους είναι οργανωμένη σαν σε παράλληλους δρόμους. Η Γερμανική κοινότητα υπάρχει σε έναν παράλληλο κόσμο με τις άλλες εθνικές κοινότητες και στην πραγματικότητα δεν τέμνονται ποτέ. Γι αυτό οι Έλληνες συναναστρέφονται με Έλληνες, οι Σύριοι με Σύριους, οι Νιγηριανοί με Νιγηριανούς.
Στην Ελλάδα εάν λειτούργησε κάτι καλά, ήταν η υποδοχή των προσφύγων από τους καθημερινούς ανθρώπους, όσο και αν αυτό απαξιώθηκε από την κυβέρνηση της ΝΔ και τα ακραία στοιχεία που έχουν λάβει χώρο τα τελευταία χρόνια. Το κίνημα της αλληλεγγύης που επικράτησε τα χρόνια του μεγάλου προσφυγικού κύματος αλλά και συνεχίζει να υπάρχει σιωπηλά, ήταν το μόνο που κράτησε την χώρα μας στην κατηγορία των κρατών με ανθρωπιστικό προφίλ.
Σαν χώρα, τώρα πια, το έργο που έχουμε να παρουσιάσουμε για την ένταξη και την υποστήριξη των προσφύγων, είναι οι δολοφονίες στην Πύλο, στην Χίο και οι περικοπές στα “ξενοδοχειακά συσσίτια”.
Σε αυτές τις ασχήμιες εάν προσθέσεις και τα Τέμπη, τη Βιολάντα, μαζί με τη συνεχιζόμενη απαξίωση του βιοτικού επιπέδου στη χώρα, όλα αυτά, θα συνεχίσουν να είναι λόγοι για τους πρόσφυγες και τους γηγενείς για να συνεχίσουν να θέλουν να φύγουν τρέχοντας από αυτήν την ακατάλληλη και επικίνδυνη τώρα πια χώρα.
Πηγή: Elena Karagianni
33
